Soru & Cevap
Hastanede bana ağır sakinleştiriciler verdikten hemen sonra zorunlu yatışım için duruşmaya çıkardılar. Hâkimin dediklerini anlayacak durumda değildim, mahkeme bu durumu dikkate almak zorunda mı?
Mahkemelerin, zorunlu psikiyatrik yatış kararlarını değerlendirirken hastanın duruşma sırasındaki algılama kapasitesini ve kendisine verilen ilaçların bu kapasite üzerindeki olası etkilerini mutlak surette dikkate alması gerekmektedir. İlgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararında açıkça ifade edildiği üzere, kişinin iradesi dışında hastanede tutulmasına karar verilecek bir duruşmada, hastaya verilen ağır yatıştırıcıların onun sürece anlamlı bir biçimde katılmasını engelleyip engellemediği son derece kritik bir unsurdur. Hâkimlerin, hastanın durumunu değerlendirirken sadece dış görünüşüne veya anlık tepkilerine değil, tıbbi dosyasında yer alan psikiyatrik tedavi detaylarına ve ilaç kayıtlarına da bakması elzemdir. Eğer kişi aldığı ilaçların etkisiyle mahkemede ne olup bittiğini kavrayamayacak ve kendisini ifade edemeyecek bir haldeyse, bu şartlar altında yapılan bir yargılama, kişiyi usul güvencelerinden yoksun bırakır. Bu tür bir değerlendirme eksikliği, hastanın adalete erişimini ve kendini savunma imkânını doğrudan kısıtlayacağından, zorunlu tutulma işleminin hukuka uygunluğunu zedeler ve temel hakların ihlali sonucunu doğurur.