Makale

Gelişen ve değişen teknoloji, bilişim alanının toplumlar için faydalı yönde kullanılmasını sağladığı gibi, maalesef kötü niyetli kullanımlara da zemin hazırlamıştır. Bu teknolojik imkanların her zaman iyi niyetli kişiler tarafından yönetilmemesi, hukuki bir koruma ihtiyacını beraberinde getirmiştir. Bilişim alanının güvenli olabilmesi için bilginin gizliliğinin, bütünlüğünün ve erişilebilirliğinin mutlak surette sağlanması gerekmektedir. Bu noktada 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, bilişim alanı ve siber güvenliğin ulusal düzeyde korunmasını temin etmek amacıyla birtakım fiilleri suç sayarak cezalandırmaktadır. Ceza sistemi incelendiğinde, bilişim alanına ilişkin suçların temelde iki ana grupta toplandığı görülmektedir. Birinci grup, doğrudan doğruya bilişim alanının korunmasına yönelik suç teşkil eden fiilleri kapsarken; ikinci grup, bilişim sistemlerinin bir araç olarak kullanılması suretiyle işlenen ve eylemin nitelikli halini oluşturan suç tiplerini içermektedir.

Doğrudan Bilişim Alanında İşlenen Suçlar

Türk Ceza Kanunu'nun İkinci Kitap, Üçüncü Kısım, Onuncu Bölümü doğrudan bilişim alanında suçlar başlığını taşımaktadır. Bu bölümde düzenlenen ilk temel suç tipi, kanunun iki yüz kırk üçüncü maddesinde yer alan bilişim sistemine girme suçudur. Bu suç, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girmeyi, orada kalmaya devam etmeyi veya sistemler arası veri nakillerini teknik araçlarla izlemeyi cezalandırmaktadır. Bir diğer kritik düzenleme ise sistemi engelleme ve bozma başlığını taşıyan iki yüz kırk dördüncü maddedir. Bu yasa hükmü, bilişim sisteminin işleyişini bozan, sistemdeki verileri yok eden, değiştiren, erişilmez kılan veya sisteme yeni veri yerleştiren fiilleri yaptırıma bağlar. Özellikle bu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurumuna ait sistemler üzerinde işlenmesi durumunda cezanın ağırlaştırılacağı kanunda açıkça hüküm altına alınmıştır.

Banka, Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması ve Yasak Cihazlar

Bilişim suçları kapsamında ekonomik boyutu en yüksek ihlallerden biri, kanunun iki yüz kırk beşinci maddesinde düzenlenen banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması eylemleridir. Kanun koyucu, başkasına ait bir banka veya kredi kartını hukuka aykırı şekilde ele geçiren ve kart sahibinin rızası dışında kullanarak kendisine veya başkasına haksız yarar sağlayan kişileri açıkça cezalandırmaktadır. Aynı zamanda, sahte banka veya kredi kartı üretmek, satmak, devretmek ve sahte kartları kullanmak da bu suçun kapsamı içine dâhildir. Buna ek olarak, kanuna eklenen ilgili alt madde ile yasak cihaz veya programlar da yaptırım altına alınmıştır. Münhasıran bilişim suçlarının işlenmesi için oluşturulmuş yazılımları, cihazları, şifreleri veya güvenlik kodlarını imal eden, ithal eden, depolayan veya bulunduran kişiler de ceza hukuku anlamında sorumludur. Ayrıca suç sonucunda haksız menfaat elde eden tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması yasal bir zorunluluktur.

Bilişim Sistemlerinin Kullanıldığı Nitelikli Suç Halleri

Türk Ceza Kanunu, bazı klasik suçların teknolojik araçlarla işlenmesini ilgili suç tipleri için cezayı artıran bir neden, yani nitelikli hal olarak kabul etmiştir. Bu düzenlemeler, failin bilişim sistemlerinin sağladığı kolaylıktan faydalanarak mağduru daha savunmasız yakalamasını ve suçun çok daha hızlı şekilde işlenmesini engellemek amacıyla hukuk sistemimize dâhil edilmiştir. Bilişim sistemlerinin sağladığı teknik imkanların bir eylemi gerçekleştirmekte araç olarak kullanıldığı bu fiiller, ceza hukuku uygulamasında daha ağır yaptırımlarla karşılaşmaktadır. Failin fiziksel bir temas kurmadan, uzaktan müdahale ile mağdurun malvarlığına veya şahsi menfaatlerine zarar vermesi, kanunun korumak istediği temel hukuki değerin ihlalini derinleştirmektedir. Aşağıda, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması nedeniyle cezası ağırlaştırılan ve uygulamada en sık karşılaşılan bazı temel suç tipleri mevzuat ışığında liste halinde sıralanmıştır.

• Nitelikli Hırsızlık: Hırsızlık fiilinin doğrudan doğruya bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle gerçekleştirilmesi durumu.
• Nitelikli Dolandırıcılık: Dolandırıcılık eyleminin, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının birer araç olarak kullanılmasıyla işlenmesi.
• Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkan Sağlama: Kumar oynatılması eyleminin fiziksel bir mekan yerine, bilişim sistemleri kullanılarak sanal ortamda gerçekleştirilmesi durumu.