Makale

Günümüzde teknolojinin hızla gelişmesi, ceza hukuku alanında yepyeni düzenlemelere ihtiyaç duyulmasına neden olmuştur. Bu bağlamda, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile birlikte bilişim suçları müstakil bir bölüm altında toplanmış ve saf bilişim suçları kavramı modern hukuk sistemimize entegre edilmiştir. Özellikle internet kullanımının ciddi boyutlarda artmasıyla birlikte, doğrudan bilişim sisteminin güvenliğini hedef alan suçlar ile hukuka aykırı ekonomik menfaat sağlamaya yönelik kart ihlalleri, güncel hukuki uyuşmazlıkların merkezine yerleşmiştir. Kanun koyucu, bilişim sistemine yetkisiz erişim, sistemin işleyişini bozma veya verileri yok etme eylemlerini sert yaptırımlara bağlarken, aynı zamanda banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması suçunu da ayrı ve özel bir madde ile güvence altına almıştır. Bir bilişim hukuku avukatı perspektifiyle değerlendirdiğimizde, TCK'nın ilgili maddelerinde yer alan söz konusu suç tiplerinin maddi unsurları, korudukları hukuki menfaatler ve yargısal uygulama pratikleri titizlikle analiz edilmelidir.

Bilişim Sistemine Hukuka Aykırı Girme Suçu

Türk Ceza Kanunu'nun 243. maddesi, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girme ve orada kalmaya devam etme eylemini suç haline getirmiştir. Bu suç tipinde korunan temel hukuki değer, tartışmasız olarak bilişim sisteminin güvenliği olup, failin herhangi bir veriyi ele geçirme veya zarar verme şartı aranmaksızın sadece sisteme haksız olarak girmesi ve kalması suçun oluşumu için yeterli kabul edilmiştir. Yargıtay uygulamalarına baktığımızda, failin sistemi kullanan hak sahibinin açık izni olmaksızın sisteme erişmesi bu suçu oluşturmaktadır. Şifrenin faille kendi isteğiyle paylaşılması gibi durumlarda elbette hukuka aykırılık unsuru ortadan kalkar; ancak yetki ve verilen iznin sınırlarının aşılması eylemi tekrar hukuka aykırı hale getirir. Örneğin, sınırlı işlemler yapması için yetkilendirilen bir kişinin, sistemin farklı bölümlerine gizlice girerek incelemelerde bulunması da bu suç kapsamında cezalandırılmaktadır.

Sistemi Engelleme, Bozma ve Verileri Yok Etme

Bilişim sistemlerine yönelik daha ağır ve yıkıcı müdahaleler, TCK'nın 244. maddesi kapsamında sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçu olarak düzenlenmiştir. Bu suç, Avrupa Siber Suç Sözleşmesi'nin sistemlere ve verilere müdahale hükümleriyle de tam bir paralellik gösterir. Failin, sistemin kısmen veya tamamen çalışamaz hale gelmesine ya da olağan işlevini yerine getirememesine neden olan her türlü dış müdahalesi bu kapsamda değerlendirilir. Aynı maddenin dördüncü fıkrası ise, bu fiillerin işlenmesi suretiyle failin kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlaması halini ayrıca cezalandırmaktadır. Özellikle internet bankacılığı üzerinden hukuka aykırı olarak yapılan havale işlemleri, klasik fiziksel eşya üzerinde değil soyut veriler üzerinden gerçekleştirildiğinden, yargı kararlarında bu maddenin uygulanmasını gerektiren çok önemli bir tali suç tipi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması

Hukukumuzda uygulamada en sık karşılaşılan suç tiplerinden biri olan banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu, kanunumuzun 245. maddesinde tamamen bağımsız bir suç olarak ele alınmıştır. Bu yasal düzenlemenin asıl amacı, kartların hukuka aykırı şekilde sisteme entegre edilerek kullanılması suretiyle bankaların veya gerçek kart sahiplerinin zarara sokulmasını kesin olarak engellemektir. Bu suç kapsamında korunan hukuki değer esas ve baskın olarak kişilerin malvarlığı olmakla birlikte, mülkiyet hakkı ve kurumsal güven zedelenmesi de engellenmektedir. Failin, başkasına ait gerçek bir kartı rıza dışında elde ederek haksız yarar sağlaması suçun ilk boyutunu oluştururken, diğer boyutları tamamen sahte kart üretimine dayanmaktadır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, başkalarına ait kart numarası bilgilerinin, kartın fiziki varlığı dahi olmadan sadece internet üzerinden sanal alışveriş suretiyle kullanılmasını da bu suçun maddi unsurları içerisinde değerlendirmekte ve net yaptırımlara bağlamaktadır.

Kart İhlallerinde Seçimlik Hareketler ve Yaptırımlar

TCK'nın 245. maddesi, farklı ihlal türlerini kapsayan oldukça esnek ve kapsamlı bir seçimlik hareketli suç olarak kurgulanmıştır. Söz konusu eylemlerin işleniş biçimi ve niteliğine göre kanun koyucu farklı yaptırım kademeleri öngörmüştür:

• Başkasına ait bir banka veya kredi kartını her ne suretle olursa olsun ele geçirip rıza dışı kullanarak menfaat temin etmek,
• Başkalarına ait banka hesaplarıyla yasadışı şekilde ilişkilendirilerek sahte banka veya kredi kartı üretmek, satmak veya devretmek,
• Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan bir kartı aktif olarak kullanmak suretiyle haksız menfaat sağlamak. Bu suç tiplerinde failin eylemi, banka veya finans kurumlarının ticari itibarını ve masum kart hamillerinin malvarlığını doğrudan hedef almaktadır. Ayrıca bir davada, eylemin aynı bankaya ait birden fazla sahte kredi kartıyla işlenmesi durumunda mutlaka zincirleme suç hükümleri uygulanırken, farklı bankalara ait kartlar söz konusu olduğunda mağdur banka sayısınca ayrı ayrı suç oluştuğu yerleşik Yargıtay içtihatlarıyla sabittir.