Makale

Gelişen teknoloji ve internetin gündelik yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelmesiyle birlikte, bireyler arası sosyal iletişim büyük ölçüde dijital platformlara kaymıştır. Bu dijital dönüşüm, sosyal medya ağlarının suç işlemek için oldukça elverişli bir zemin haline gelmesine de yol açmıştır. Özellikle failin kimliğini gizleyebilmesi ve anonim kalabilme kolaylığı, cinsel taciz suçunun sosyal medya hesapları üzerinden sıklıkla işlenmesine sebebiyet vermektedir. Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen cinsel taciz suçu, failin mağdura fiziksel olarak temas etmeksizin onun cinsel özgürlüğünü ihlal eden davranışlar sergilemesiyle oluşur. Günümüzde bu ihlaller; mağdurun sosyal medya paylaşımlarına yapılan cinsel içerikli yorumlar, direkt mesaj yoluyla gönderilen cinsel içerikli metin veya emojiler ile fotoğraf ve video gönderimleri şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Kanun koyucu, bu durumun vehametini göz önüne alarak, suçun elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle işlenmesini cezanın yarı oranında artırılmasını gerektiren nitelikli bir hal olarak düzenlemiştir. Bu makalede, söz konusu eylemlerin hukuki boyutu ve diğer suçlarla kesişim noktaları uygulamadaki yargı kararları ışığında incelenecektir.

Sosyal Medyada Cinsel Taciz Suçunun Unsurları

Sosyal medya aracılığıyla gerçekleştirilen cinsel taciz eylemlerinde, failin fiilinin suç sayılabilmesi için eylemin mutlaka cinsel amaçlı olarak gerçekleştirilmiş olması şarttır. Cinsel taciz, serbest hareketli bir suçtur; söz, yazı, görüntü veya işaretlerle çok farklı biçimlerde işlenebilmektedir. Sosyal medya platformlarında mağdura doğrudan cinsel ilişki teklif edilmesi, cinsel organ fotoğraflarının veya pornografik içeriklerin direkt mesaj yoluyla izinsiz iletilmesi gibi fiiller bu suçun en tipik örnekleridir. Yargıtay kararlarına göre, failin sırf cinsel arzularını tatmin amacıyla mağdura cinsel içerikli mesajlar göndermesi, eylemin bedensel temas içermemesi nedeniyle nitelikli cinsel taciz suçunu oluşturmaktadır. Failin eylemini mağdurun rızası hilafına gerçekleştirmesi ve eylemlerin mağdurun cinsel özgürlüğünü ihlal edebilecek nitelikte olması gereklidir. Örneğin, tarafların rızasıyla başlayan ancak sonrasında mağdurun istememesine rağmen devam eden sırnaşıkça cinsel içerikli mesajlaşmalar, hukuka aykırı hale gelerek cinsel taciz suçu boyutuna ulaşmaktadır.

Cinsel Taciz ve Diğer Suç Tiplerinin Kesişimi

Sosyal medyada cinsel taciz niteliğindeki fiiller, uygulamada sık sık ceza hukukunda düzenlenen diğer suç tipleriyle kesişmekte ve bu durum fikri içtima kurallarının değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Failin gerçekleştirdiği eylemin altında yatan kastın ve fiili işleme saikinin doğru tespit edilmesi, eylemin hukuki nitelemesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bir fiil ile birden fazla suç hükmünün ihlal edilmesi durumunda, hakimin faili en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırması gerekmektedir. Sosyal medya gibi iletişim ağları üzerinden işlenen fiillerin, mağdurun yalnızca cinsel özgürlüğünü mü yoksa aynı zamanda şeref ve haysiyetini veya huzurunu mu hedef aldığı, dosyaya yansıyan deliller ışığında detaylıca incelenmelidir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, failin mağdura yönelttiği eylemlerinin amacı cinsel bir nitelik taşımıyorsa, suçun vasfının değişmesi kuvvetle muhtemeldir.

Bu hususta yargılamalarda en sık karşılaşılan suç kesişimleri şunlardır:

• Hakaret Suçu: İfadelerin cinsel rahatsızlık vermek yerine doğrudan mağdurun şeref ve haysiyetini zedelemeyi hedef alması durumunda oluşur.
• Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma: Gönderilen mesajların veya aramaların cinsel bir içerik barındırmayıp salt mağduru rahatsız etme maksadı taşıması durumudur.
• Özel Hayatın Gizliliğini İhlal: Gizli kamera veya cep telefonu ile rıza dışı mahrem bölge çekimlerinin cinsel saiklerle yapıldığı tespit edilen durumlardır.
• Müstehcenlik Suçu: Özellikler çocukların sanal istismarı kapsamında, cinsel içerikli görüntülerin sosyal medyada rızaya bakılmaksızın paylaşılmasıdır.

Hakaret, Huzur ve Sükunu Bozma ve Israrlı Takip

Sosyal ağlar üzerinden gönderilen her rahatsız edici mesaj cinsel taciz suçu olarak değerlendirilmemektedir. Failin eylemlerindeki temel amacın mağduru cinsel yönden rahatsız etmek mi yoksa sadece onu aşağılamak veya günlük huzurunu kaçırmak mı olduğunun somut olaya göre belirlenmesi elzemdir. Eğer fail, mağdura ait sosyal medya profiline sırf onun şeref ve haysiyetini rencide etmek maksadıyla cinsel söylemler barındıran ancak aşağılayıcı tonda yorumlar yaparsa, bu durum kanunlar nezdinde hakaret suçu çerçevesinde değerlendirilmelidir. Öte yandan, failin mağduru sosyal medya üzerinden aralıksız arayıp mesajlar göndermesi, ancak bu metinlerin hiçbir cinsel içerik veya cinsel amaç taşımaması durumunda fiil, yasalara göre kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunu teşkil edecektir. Failin bu eylemlerinin yoğunluğu artar ve sistematik, ısrarlı bir hale bürünürse, yeni yasal düzenlemeler ışığında ısrarlı takip suçunun oluştuğu da kabul edilmelidir.

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal ve Müstehcenlik

Özellikle son dönemde, kamusal alanlarda mağdurların izni olmaksızın etek altı veya mahrem bölgelerinin video ve fotoğraflarının çekilerek sosyal ağlarda paylaşılması büyük bir hukuki tartışma alanı yaratmıştır. Yargıtay birçok kararında bu eylemi öncelikle özel hayatın gizliliğini ihlal suçu olarak nitelendirse de, failin bu kayıtları bizzat cinsel haz almak maksadıyla üretmesi, eylemin aynı zamanda cinsel taciz suçunu da oluşturduğuna işaret etmektedir. Hukuk doktrinindeki güncel görüşlere göre, bu tür spesifik durumlarda fikri içtima kuralları işletilmeli ve faile her iki ihlali birden barındıran eylemi sebebiyle en ağır cezayı öngören maddeden yaptırım uygulanmalıdır. Ek olarak, failin mağdurun sosyal medya profiline aleni şekilde pornografik içerikler ve bağlantılar göndermesi ya da çocukların müstehcen görüntülerinin sosyal medya üzerinden ifşa edilmesi veya talep edilmesi, doğrudan müstehcenlik suçuna sebebiyet verecek, mağdurun yaşına göre ceza oranları ve suçun boyutu ciddi oranda ağırlaşacaktır.