Tazminat

Beraat kararı ile sonuçlanan yargılamalarda, polis merkezinde geçirilen süre ne kadar kısa olursa olsun, hareket serbestinizin kısıtlandığı durumlar için haksız gözaltı tazminatı alabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişi hürriyetine yönelik bir müdahalenin varlığından söz edilebilmesi için kişinin rızası dışında fiziki olarak belli bir yerde tutulması yeterlidir.

Ceza yargılaması sonucunda beraat etmeniz halinde, haksız yakalama ve gözaltı işlemleri sebebiyle devletten tazminat talep etmenizin temel dayanağı, ilgili kanunlarda düzenlenen tazminat yolları ve Anayasa'nın kişi hürriyeti ve güvenliği hakkını güvence altına alan hükümleridir. Hukuk sistemimizde, kovuşturmaya yer olmadığına veya beraate karar verilen kişiler hakkında daha öncesinde uygulanmış olan yakalama, gözaltı veya tutuklama tedbirleri, sonuç itibarıyla haksız ve hukuka aykırı olarak kabul edilmektedir.

Kesinleşen beraat kararı ile birlikte, soruşturma aşamasında maruz kaldığınız haksız gözaltı tedbiri için devletten tazminat talep etme hakkınız yasal olarak bulunmaktadır. Ceza yargılaması sonucunda suçsuz bulunmanız veya hakkınızda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi durumunda, size uygulanan yakalama, gözaltı veya tutuklama gibi koruma tedbirleri hukuka aykırı ve haksız hâle gelmiş kabul edilmektedir.

İstinaf mahkemesinin sadece karakolda çok kısa süre kaldığınız veya oraya kendi rızanızla davet üzerine gittiğiniz gerekçesiyle tazminat talebinizi reddetmesi hukuka ve anayasal haklarınıza uygun bir karar değildir. Anayasa Mahkemesi, hakkınızda resmî olarak gözaltı evraklarının düzenlenmesi ve hastanede giriş çıkış sağlık kontrolünden geçirilmeniz gibi işlemlerin hareket serbestinizi kısıtladığını, bu nedenle olayın fiilen ve hukuken bir gözaltı işlemi olduğunu açıkça belirtmektedir.

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmanız durumunda, başvurunuz diğer kanun yolları tüketilmediği için doğrudan incelenmeyecektir. Yakın zamanda yürürlüğe giren yasal düzenlemeler uyarınca, davaların makul sürede sonuçlandırılmadığına ilişkin şikâyetlerin öncelikle Tazminat Komisyonu tarafından incelenmesi gerekmektedir.

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle hakkınızın ihlal edildiğini düşünerek doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız halinde, öncelikle yasal olarak tüketilmesi gereken diğer başvuru yollarına gitmediğiniz gerekçesiyle başvurunuzun reddedilme ihtimali bulunmaktadır. Mevzuatta yapılan yeni kanuni düzenlemeler uyarınca, davaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına yönelik şikayetlerin incelenmesi için öncelikli olarak kurulan Tazminat Komisyonu isimli idari mercie başvuru yapılması zorunlu hale getirilmiştir.

Bir siyasetçiye yönelttiğiniz sert eleştiriler nedeniyle hakkınızda tazminat davası açılması durumunda, mahkemelerin söz konusu ifadelerinizi ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirmesi olasıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, siyasi kimliğe sahip kişilerin sade bir vatandaşa kıyasla kendilerine yöneltilen eleştirilere çok daha fazla hoşgörü göstermesi beklenmektedir.

Kesinlikle mümkündür, suçsuzluğunuz anlaşıldığı hâlde maruz kaldığınız ev hapsi nedeniyle uğradığınız zararların devlet tarafından tazminat hukuku prensiplerine göre ödenmesi anayasal bir güvencedir. Konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbiri, doğası gereği hareket serbestisini çok ciddi boyutlarda sınırlayan ve kişi özgürlüğüne ağır bir müdahale oluşturan bir uygulamadır.

Evet, dava dilekçenizde açıkça haksız tutuklama nedeniyle tazminat talep etmediğiniz takdirde bu tedbire yönelik iddialarınız hukuken incelenmez ve hakkınız kaybolabilir. Hukuk sistemimizde tazminat davaları açılırken taleplerin net ve belirgin bir şekilde ifade edilmesi usul kuralları gereğidir.

Ceza davanız devam ederken haksız gözaltı veya tutuklama gibi koruma tedbirleri nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açmanız hukuken mümkündür. Yargıtay içtihatlarına göre, kanunda belirtilen bazı tazminat nedenleri konusunda karar verilebilmesi için asıl ceza davasının esasıyla ilgili kesin bir hüküm verilmesi zorunlu değildir.