Tazminat

Anayasa Mahkemesi tarafından etkili başvuru hakkının ihlal edildiği tespit edildiğinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için kural olarak yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, tespit edilen eksikliklerin ve ihlal nedenlerinin giderilmesi amacıyla dosyanın kararı veren idare mahkemesine gönderilmesini hukuki bir zorunluluk olarak görmektedir.

Kamuoyunca tanınan kişilerin sıradan vatandaşlara kıyasla daha geniş bir eleştiri sınırına katlanması gerektiği doğru olsa da, bu kural hiçbir bağlamı olmayan ağır küfürlere katlanmak zorunda olduğunuz anlamına gelmez. Demokratik bir toplumda ifade özgürlüğü, kırıcı veya rahatsız edici sözleri kapsayacak kadar geniş yorumlanabilir ve üslubun parçası olan kaba ifadeler koruma altına alınabilir.

Tazminat davasının mahkeme tarafından uyuşmazlığın esasına girilmeden ve kişisel durumunuza özgü bir değerlendirme yapılmadan doğrudan kanun hükmü gerekçe gösterilerek reddedilmesi durumunda ihlal iddiasıyla bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Dava hakkını kullanan bireyin asıl amacı uyuşmazlık konusu ettiği talebinin esasıyla ilgili olarak davanın sonunda bir karar elde edebilmek olup, mahkemelerin esaslı iddiaları incelemeden karar vermesi anayasal hakların ihlali anlamına gelmektedir.

Avukatınızın soruşturma dosyasını incelemesi ve belgelerden örnek almasının kısıtlanması, hakkınızdaki tutuklama kararına etkili bir şekilde itiraz etme imkânınızı ortadan kaldırıyorsa bu durum kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Hürriyeti kısıtlanan bir kişinin, tutulmasının hukuka uygunluğunu denetletmek amacıyla yargı mercilerine başvurma ve suçlamalara karşı koyma hakkı bulunmaktadır.

Cezaevinde avukatınızla yaptığınız görüşmeler sırasında birbirinize verdiğiniz belgelere veya tuttuğunuz kayıtlara el konulup incelenmesi, ancak sıkı şartlar altında ve kanuni bir dayanakla mümkündür. Temel kural, avukat ile müvekkil arasındaki iletişimin gizli olmasıdır ve bu durum mahpusun dışarıdaki hayatıyla ilgili hukuki yardım alabilmesi için büyük önem taşır.

Gözaltında maruz kaldığınız şiddete diğer polis memurlarının seyirci kalması ve bu durumla ilgili şikayetinizin takipsizlikle sonuçlanması halinde, soruşturmanın eksik yürütüldüğü gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, devlet görevlileri tarafından gerçekleştirilen şiddet olaylarında veya bu olaylara göz yumulması durumunda yetkili makamların derhal ve re'sen etkili bir soruşturma başlatması gerektiğini belirtmektedir.

Şikayetinizin üzerinden beş yıl gibi uzun bir süre geçtikten sonra ve üstelik eksik incelemeyle karar verilmesi hukuken olağan veya kabul edilebilir bir durum değildir. Anayasa Mahkemesi, kolluk görevlilerinin uyguladığı kötü muamele, hakaret veya ayrımcı tutumlara ilişkin iddiaların makul bir özen ve süratle soruşturulması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Karakol kamera kayıtları ile size yönelik haksız fiziki müdahalenin sabit olmasına rağmen savcılığın olay yerindeki diğer polisleri aklaması durumunda, soruşturmanın eksik yürütüldüğünü öne sürerek bireysel başvuru hakkınızı kullanabilirsiniz. Devlet memurları tarafından haysiyet kırıcı bir işleme tabi tutulduğunuza dair kamera kaydı veya adli muayene raporu gibi güçlü belirtiler varsa, adli makamların tüm sorumlular hakkında detaylı bir inceleme yapması zorunludur.

Yargılama sürecinin gereksiz yere uzaması nedeniyle davanın bir an önce bitirilmesi amacıyla maddi ve manevi tazminat ile nafaka taleplerinden feragat edilmesi, davanın makul sürede sonuçlandırılmadığı gerçeğini ortadan kaldırmamaktadır. Bireyin sırf hukuki belirsizlikten kurtulmak ve yeni bir hayat kurabilmek için temel taleplerinden vazgeçmek zorunda bırakılması, aslında makul sürede yargılanma ilkesinin tam olarak işletilemediğini göstermektedir.

Boşanma davasının devletin yargı makamlarından kaynaklanan sebeplerle gereksiz yere uzaması ve bu durumun kişinin yeniden evlenmesini engellemesi hâlinde Anayasa Mahkemesi tarafından manevi tazminat ödenmesine hükmedilebilmektedir. Bireyin yargılama sürecinde üzerine düşen takip ve özen yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen mahkemelerin süreci makul sürede tamamlamaması, kişinin ruhsal bütünlüğünde ve yaşam planlamasında telafisi güç zararlar doğurabilmektedir.