Tazminat

Anayasa Mahkemesi, enflasyon nedeniyle değer kaybına uğrayan tazminat alacaklarında ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. Yüksek mahkeme, tespit edilen mülkiyet hakkı ihlalinin telafi edilebilmesi için dosyayı ilgili derece mahkemesine göndererek yargılama işlemlerinin yeniden başlatılmasını ve ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesini istemektedir.

İnfaz hakimliğine yaptığınız şikayetin yeterli ve ilgili bir gerekçe sunulmadan reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda ihlal kararı alabilir ve maddi boyutlu bir telafi hakkı kazanabilirsiniz. Mahkemeler, size verilen cezanın ceza infaz kurumundaki güvenliği nasıl bozduğunu somut bir şekilde açıklamadan sadece idarenin tutanaklarına dayanarak karar veremezler.

Devletin taşınmazınıza kamulaştırma işlemi yapmaksızın el atması, mülkiyet hakkınızın hukuka aykırı şekilde ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bu tür bir müdahale Anayasa'da ve ilgili Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirtilen resmi usullere uymadığı için kanunilik ilkesine tamamen aykırı kabul edilmektedir.

Cezaevi idaresinin verdiği disiplin cezasına karşı yaptığınız itirazda mahkemenin sunduğunuz delilleri toplamadan veya incelemeden karar vermesi, adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, disiplin cezasına itiraz sürecinde mahkemelerin cezaevi tutanaklarını tek geçerli belge kabul edip şikayetçinin lehindeki kamera kayıtları gibi delilleri değerlendirmemesi hukuka aykırıdır.

Kamulaştırma bedelinizin değer kaybetmesi sebebiyle verilen hak ihlali kararının ardından, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için ayrıca bir maddi veya manevi tazminat ödenmesine kural olarak hükmedilmemektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için ilgili derece mahkemesine dosyanın gönderilip orada yeniden yargılama yapılması hukuki bir zorunluluk olarak değerlendirilmektedir.

Düzenlemek istediğiniz yürüyüşün hıfzıssıhha kurulu kararına dayanılarak engellenmesi, Anayasa ile güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı kapsamında bir ihlal olarak kabul edilmekte olup, bu durumda manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. İdarenin kanuni yetkisi olmaksızın, sadece bulaşıcı ve salgın hastalıkların yayılmasını önlemek gerekçesiyle tüm toplantı ve etkinlikleri yasaklaması, temel hakların sınırlandırılmasında aranan kanunilik ölçütünü karşılamamaktadır.

Salgın hastalık gerekçesiyle yürüyüşünüzün idare tarafından genel bir yasaklama kararına dayanılarak tamamen engellenmesi, toplanma hakkınıza yönelik kanuni dayanağı olmayan bir müdahaledir. İdarenin bu tür yasaklamaları yaparken dayandığı İl İdaresi Kanunu, idareye yalnızca kamu düzeni veya güvenliğinin ciddi şekilde bozulduğu durumlarda müdahale yetkisi tanımakta olup kamu sağlığının korunması amacıyla genel bir yasaklama yetkisi vermemektedir.

Hukuka aykırı bir idari kararla yürüyüşünüzün engellenmesi durumunda Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali tespiti yapılarak tarafınıza manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Engellenen yürüyüş veya etkinliğin gerçekleştirilmesi planlanan tarihin üzerinden zaman geçmiş olması ve etkinliğin o günkü özel anlamını yitirmesi sebebiyle, olayda tespit edilen ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak adına yeniden yargılama yapılması bu tür durumlarda somut ve hukuki bir yarar sağlamayacaktır.

Haksız yere konutu terk etmeme adli kontrol tedbirine maruz kaldıktan sonra beraat etmeniz durumunda, size ödenen tazminat miktarı yetersiz ise Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Somut bir olayda, bir kişi hakkında aylarca uygulanan bu tedbir sonrasında beraat kararı verilmiş ve açılan tazminat davasında derece mahkemeleri tarafından oldukça düşük bir manevi tazminata hükmedilmiştir.

Beraat kararı almanız halinde, yargılama sürecinde maruz kaldığınız konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbiri için devletten maddi ve manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Geçmişte yasal düzenlemelerde bu tedbir tazminat talep edilebilecek koruma tedbirleri arasında açıkça sayılmadığı için mahkemeler tazminat taleplerini reddedebilmekteydi.