Mülkiyet Hakkı

Dava süreciniz devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kalkması durumunda bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, benzer nitelikteki dosyalarda alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme neticesinde hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı anayasal bir ihlal olarak değerlendirmektedir.

Hak ihlali tespit edildiğinde yüksek mahkeme doğrudan maddi veya manevi tazminat ödenmesine değil, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına hükmetmektedir. Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız davada, sonradan çıkan bir yasa nedeniyle alacağınızı tahsil edememeniz mülkiyet hakkı ile bağlantılı etkili başvuru hakkı ihlali olarak kabul edilse de, bu durumun telafisi genel olarak tazminat yoluyla değil yargılamanın yenilenmesi yöntemiyle sağlanmaktadır.

Arazinize kamulaştırmasız el atılması neticesinde size ödenen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda mülkiyet hakkınız ihlal edilmiş sayılacağı için yeniden yargılama yoluna başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi benzer olaylarda verdiği emsal kararlara dayanarak, kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatların enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasının kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Devletin arazinizi kamulaştırması sonrasında tarafınıza ödenen bedelin enflasyon karşısında erimesi ve değer kaybına uğratılarak ödenmesi açıkça anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkınızın ihlali sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kamulaştırma bedelleri zamanında ve enflasyon karşısında ezilmeden ödenmediğinde, mülk sahibine haksız, aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklenmiş olmaktadır.

Kamulaştırma bedelinin veya kamulaştırmasız el atma tazminatının değer kaybına uğraması sebebiyle Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunduğunuz durumlarda, kural olarak size ayrıca fazladan bir tazminat ödenmez çünkü yeniden yargılama kararı verilmesi yeterli bir telafi yöntemi olarak kabul edilmektedir. İhlalin tespiti sonrasında dosyanızın ilgili yargı mercilerine gönderilmesiyle birlikte mahkemeler, ihlale neden olan eksiklikleri gidermek ve enflasyon karşısındaki değer kaybınızı telafi edecek yeni bir karar vermek zorundadır.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi için dava açtıktan sonra, yargılama aşamasında çıkarılan yeni bir kanuni düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, kişilerin alacaklarını tahsil etmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen, sonradan yürürlüğe giren kurallar sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali şeklinde kabul etmektedir.

Devletin, vatandaşların alacaklarını tahsil edebilmeleri için başvurdukları hukuki süreçleri sonradan çıkardığı yasalarla işlevsiz hâle getirmemesi temel bir anayasal güvence niteliğindedir. Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava sırasında yapılan bir kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, Anayasa'nın otuz beşinci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı korumasının zedelenmesi anlamına gelir.

Dava devam ederken yapılan yasal bir düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Yüksek mahkeme, alacağın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama esnasında yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal hakların ihlali olarak kabul etmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava devam ederken çıkarılan bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması anayasal hak ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan düzenlemelerle kişinin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakıldığını kabul etmektedir.

Dava sürecinde sonradan yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, temelde anayasanın koruması altında olan iki farklı hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, benzer uyuşmazlıklarda alacağını tahsil etmek amacıyla uygun yollara başvuran kişilerin, yargılama sırasında yapılan değişiklikler yüzünden hukuki yolları kullanamaz hale gelmesini hukuka aykırı bulmaktadır.