Mülkiyet Hakkı

Devletin size ait bir taşınmaza kamulaştırma prosedürlerine uymadan el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, taşınmaza hukuka uygun bir işlem yapılmaksızın müdahale edilmesi kanunilik ilkesine aykırıdır ve doğrudan bir ihlal sebebidir.

Anayasa Mahkemesi'ne yapacağınız başvuru sonucunda, arazinize haksız şekilde el atılması ve size ödenecek bedelin değer kaybına uğratılması sebepleriyle ayrı ayrı mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verilerek zararlarınızın telafi edilmesi sağlanır. Öncelikle, mülkünüze idare tarafından hiçbir kamulaştırma işlemi yapılmadan el konulması kanunlara aykırı bir müdahale olduğundan, mahkeme bu mağduriyetiniz için doğrudan bir miktar tazminat ödenmesine hükmeder.

Dava sürecinde yapılan yasal bir düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme sebebiyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Kamulaştırmasız el atma davalarında hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak geç ödenmesi durumunda mülkiyet hakkınız ihlal edilmiş sayılabilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, alacağınızın tahsili için uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen ödemenin çok uzun yıllar sonra yapılması, paranızın önemli ölçüde erimesine yol açtığından size şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Hukuka aykırı olduğu yargı kararıyla tespit edilen bir yıkım işlemi nedeniyle zarara uğradıysanız, idarenin bu zararlarınızı telafi etme ve tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Hukuk devletinde idare, hukuka aykırı olarak tesis ettiği işlemlerin sebep olduğu ihlalleri gidermek zorundadır.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından banka hesabınıza konulan blokenin uzun süre devam etmesi, size şahsi olarak aşırı bir külfet yüklediği için Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olaylarda, katılım fonu tutarı üzerindeki tedbirin yıllarca sürmesinin hakkın ihlali anlamına geldiğini açıkça belirtmiştir.

Meslekten çıkarma cezası nedeniyle erken emekliye ayrılmak zorunda kalmanız ve zamanında emekli olsaydınız alacağınızdan daha düşük bir emekli aylığı bağlanması, doğrudan mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmemektedir. Mülkiyet hakkı, mevcut mal ve varlıkları koruyan bir güvence olup, soyut bir temele dayalı olarak gelecekte mülkiyete erişmeyi garanti etmemektedir.

Meslekten çıkarma cezası nedeniyle zamanından önce emekliye ayrılmak zorunda kalmanız ve bunun sonucunda beklediğinizden daha düşük bir emekli aylığı almanız, anayasal anlamda mülkiyet hakkınızın ihlali olarak kabul edilmemektedir. Anayasa tarafından korunan mülkiyet hakkı, mevcut mal varlıklarını güvence altına alır ve kişinin henüz sahip olmadığı bir geliri veya mülkü gelecekte kazanma yönündeki soyut beklentisi bu korumanın kapsamına dâhil değildir.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan bir kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, kişilerin alacaklarını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen sonradan çıkarılan kurallar nedeniyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakıldığını kabul etmektedir.

Paranızı tahsil etmek için açtığınız davanın ortasında yapılan bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı alamamanız durumunda Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiğine karar vermektedir. Yüksek mahkeme bu tür uyuşmazlıkları incelerken Anayasa'nın 35.