Mülkiyet Hakkı

Devletin size ait bir taşınmaza ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan doğrudan el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arazinize yönelik bu tür bir kamulaştırmasız el atma eylemi kanunilik ilkesine aykırı kabul edilmekte ve mülkiyet hakkınızın doğrudan ihlal edildiği sonucuna varılmaktadır.

Devletin arazinize kamulaştırma işlemi yapmadan fiilen el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı kuralının açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, taşınmazlara yapılan bu tür müdahaleler, Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirtilen resmi usullere uyulmadan gerçekleştirildiği için hukuka aykırı bulunmaktadır.

Kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi mülkiyet hakkı ihlali sayılmaktadır ve bu maddi kaybın telafi edilmesi için hukuki yollara başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, idarenin eylemleri sonrasında vatandaşlara ödenmesi gereken kamulaştırmasız el atma bedellerinin geç ödenmesi sebebiyle enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasını kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği şeklinde değerlendirmektedir.

Kamulaştırma veya haksız el atma neticesinde kazandığınız tazminat bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması, Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkının açık bir ihlali olarak değerlendirilmektedir. Yüksek mahkeme, hak edilen bedellerin enflasyon karşısında erimesinin vatandaşa şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmekte ve bu durumun anayasal güvencelere aykırı olduğunu vurgulamaktadır.

Tıbbi ihmal iddialarına dayanan tazminat davalarında uyuşmazlığın temeli haksız fiil olarak değerlendirildiğinden, özel hastanelere karşı açılan davalarda dahi ticari faiz yerine yasal faiz uygulanması hukuka uygun kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir kişinin haksız fiil kaynaklı alacağına hangi faiz türünün uygulanacağı konusu doğrudan mülkiyet hakkı kapsamında kesin bir beklenti yaratmamaktadır.

Hukuka aykırı olduğu mahkeme kararıyla kesinleşen idari bir işlem nedeniyle uğradığınız zararların tazmin edilmesini idareden talep edebilirsiniz. Hukuk devletinde idare, hukuka aykırı olarak tesis ettiği işlemlerin sebep olduğu ihlalleri gidermekle yükümlüdür.

Mesleğinizi icra etmenizin zorunlu ön şartı olan sürücü belgenize haksız yere el konulması, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkınıza yönelik bir müdahale teşkil eder. Anayasa tarafından korunan mülkiyet hakkı sadece taşınır veya taşınmaz malları değil, aynı zamanda ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her türlü mal varlığı hakkını da kapsamaktadır.

İşinize iade edildikten sonra size geçmişe dönük olarak ödenen maaş farklarına faiz işletilmemesi nedeniyle alacağınızın enflasyon karşısında erimesi durumunda mülkiyet hakkı ihlali gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, kamu makamlarının para borçlarını makul olmayan bir gecikmeyle ödedikleri durumlarda para alacağında meydana gelen değer aşınmalarının kişiler üzerinde şahsi olarak aşırı bir yük oluşturduğunu kabul etmektedir.

Arazinize el konulması sebebiyle açtığınız davada aleyhinize mahkeme masraflarına ve vekâlet ücretine hükmedilmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, idarenin haksız eylemi nedeniyle vatandaşın açmak zorunda kaldığı kamulaştırmasız el atma davalarında vatandaşın aleyhine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin kanuni bir dayanağı bulunmadığına karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaparken harç ve masrafları karşılama imkânınız bulunmuyorsa, başvurunuzla birlikte ekonomik durumunuzun yetersizliğini belirterek adli yardım talebinde bulunabilirsiniz. Mahkeme, geçiminizi önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğunuzu anlaması hâlinde, açıkça dayanaktan yoksun olmayan başvurunuz için adli yardım talebinizi kabul etmektedir.