Mülkiyet Hakkı

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucu alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme nedeniyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı bir hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Anayasa Mahkemesi bu tür uyuşmazlıklarda hakkınızın ihlal edildiğini tespit ederse, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için kural olarak tazminat yerine yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. Yüksek mahkeme, kanuni düzenleme sonucu alacağın tahsil imkânının ortadan kaldırılması nedeniyle mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edildiğinde, bu ihlalin mahkeme kararından veya yasal engelden kaynaklandığını tespit ederek dosyayı ilgili derece mahkemesine geri göndermektedir.

Evet, Anayasa Mahkemesi dava sürerken çıkan kanun sebebiyle alacağın tahsil edilememesi durumlarına ilişkin uyuşmazlıklarda daha önceden belirlediği emsal kararlarındaki anayasal ilkeleri aynen uygulamaktadır. Yüksek mahkeme, benzer nitelikteki olay ve olguları incelediği kararlarında, vatandaşların alacaklarını tahsil etmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme nedeniyle mağdur edilmelerini anayasaya aykırı bulmaktadır.

Hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kesinleştiğinde müsadere kararının hemen infaz edilmesi mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, eşyaların devlet mülkiyetine geçirilmesi işleminin mahkemenin verdiği kararla birlikte derhal uygulanması hukuka aykırılık teşkil etmektedir.

Mahkemenin hakkınızda verdiği hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kesinleşir kesinleşmez el konulan eşyalarınızın hemen müsadere edilmesi, mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Çünkü bu tür kararlarda eşyaların ne zaman devletin mülkiyetine geçeceği konusunda yasal bir belirsizlik bulunmakta olup, bu durum olağan kanun yollarına başvuru imkânınızı askıya alarak size aşırı bir külfet yüklemektedir.

Adli tıp uzmanı veya uzman doktor olarak katıldığınız otopsi işlemleri karşılığında emeğinizle orantılı bir bilirkişi ücreti alma yönünde meşru bir beklentiniz bulunmaktadır ve tarafınıza emsallerine göre bariz şekilde düşük bir ödeme yapılması anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkı ihlaline yol açabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, savcılık talebiyle gerçekleştirilen işlemlerde kamu makamlarının ücret takdir etme yetkisi bulunsa da bu yetkinin açık bir keyfîlik veya bariz takdir hatası içermemesi gerekmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için dava açtıktan sonra çıkarılan bir kanuni düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması durumunda anayasal haklarınızın ihlal edildiği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan yasal bir değişiklik nedeniyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hukuka aykırı bulmuştur.

Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunmanız hâlinde, uğradığınız hak ihlalinin ve bu ihlalin yol açtığı olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması için yerel mahkemede yeniden yargılama süreci başlatılacaktır. Yüksek mahkeme, alacağınızın tahsil imkânını ortadan kaldıran uygulamanın anayasal haklarınızı zedelediğini tespit ettikten sonra, dosyayı ilk kararı veren mahkemeye geri göndererek ihlal kararına uygun yeni bir değerlendirme yapılmasını sağlamaktadır.

Açtığınız alacak davası devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme neticesinde alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal güvence altındaki haklarınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Memuriyetten çıkarılma işlemi sonucunda geleceğe yönelik maaş, sağlık, sosyal ve emeklilik gibi haklardan mahrum kalınması tek başına mülkiyet hakkının ihlal edildiği anlamına gelmemektedir. Bir kişinin bir mülk veya alacakla ilgili olarak anayasal koruma talep edebilmesi için öncelikle söz konusu hakkın varlığını hukuken ispat etmesi ve bu hakkın yasal sınırları içinde doğmuş olması gerekmektedir.