Etkili Başvuru Hakkı

İptal davasını kazanmanıza rağmen mahkemenin sadece idari işlemin iptal nedenlerinin ağır bir hukuki yanlışlıktan kaynaklanmadığını ve hizmet kusuru bulunmadığını belirterek tazminat talebinizi reddetmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, hakkınızda uygulanan Türkiye'ye giriş yasağının hukuka aykırı olduğu tespit edildikten sonra, bu haksız işlemin sizin özel ve aile hayatınızda doğurduğu olumsuz sonuçların göz ardı edilmesi hukuken kabul edilemez.

Mahkemelerin hukuka aykırı bir idari işlemi iptal etmesine rağmen salt idari işlemlerin iptal nedenlerinin her zaman tazminat sorumluluğu doğurmayacağı gibi soyut ve genel bir gerekçeyle zararlarınızı karşılamaması, anayasal güvence altındaki haklarınızın ihlali niteliğini taşıyabilir. Devletin, hukuka aykırılığı tespit edilmiş bir müdahale sonucunda ortaya çıkan zararlarınızı telafi edecek elverişli ve etkili idari veya yargısal yolları size sunması zorunludur.

Dava sürecinde yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, Anayasa ile güvence altına alınan haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme nedeniyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını mülkiyet hakkı ve bu hakla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali olarak kabul etmektedir.

İnfaz hâkimliğinin, cezaevindeki aile bireylerinizle görüşme talebinize ilişkin şikâyetinizi kendi görev alanına girmediği gerekçesiyle esasa girmeden reddetmesi temel hak ve hürriyetleriniz bağlamında hukuka uygun kabul edilmeyebilir. Hükümlü ve tutukluların dışarıyla ilişkileri veya kurum içindeki faaliyetleriyle ilgili şikâyetleri karara bağlamak yasal olarak infaz hâkimliklerinin temel görevidir.

Ceza infaz kurumlarındaki barınma, temizlik ve sağlık gibi fiziksel şartların uygunsuzluğuna yönelik şikayetlerinizi öncelikle infaz kurumunun idare ve gözlem kuruluna, oradan sonuç alamazsanız infaz hâkimliği makamına iletebilirsiniz. İnfaz hâkimliklerinin temel görevlerinden biri, tutuklu ve hükümlülerin barındırılma koşulları ile temizlik ve sağlık şartlarına ilişkin şikayetlerini esastan inceleyip karara bağlamaktır.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi için dava açtığınızda, yargılama devam ederken çıkarılan bir kanun nedeniyle alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması durumunda Anayasa Mahkemesi ihlal kararı verebilmektedir. Yüksek mahkeme, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yapılan bir kanuni düzenleme sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı anayasal hakların ihlali olarak görmektedir.

Yargı makamlarının, ceza infaz kurumu şartlarına ilişkin temel şikâyetlerinizi hiç değerlendirmeden esasa girmeksizin karar vermesi hukuka uygun bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Bir yargı merciine başvurduğunuzda, uyuşmazlığın içinde yer alan maddi ve hukuki sorunların bütünüyle ele alınması ve karara bağlanması yargısal fonksiyonun en temel işlevlerinden biridir.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla dava açtıktan sonra yargılama sırasında yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen sonradan yapılan bir kanuni düzenleme sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmanız, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı bağlamında bir ihlal oluşturmaktadır.

Mahkemelerin, cezaevinde maruz kaldığınız onur kırıcı veya aşağılayıcı uygulamalara yönelik iddialarınızı yüzeysel bir incelemeyle reddetmesi halinde, bu durum etkili başvuru hakkı ihlali sayılarak kararın bozulması ve yeniden yargılama yapılması yolunu açabilir. Sadece idarenin savunmasıyla yetinilerek, keşif veya bilirkişi incelemesi yapılmadan ve yeterli delil toplanmadan davanın reddedilmesi hukuka uygun kabul edilmeyebilir.

Şirkete yatırılan paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olaylarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yürürlüğe giren yasal düzenlemeler nedeniyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasaya aykırı bulmaktadır.