Dolandırıcılık

Sistemlerinize yetkisiz ve yanıltıcı veriler girilmesi, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak bilgisayar yoluyla dolandırıcılık kapsamında değerlendirilebilir. Uygulamada veri aldatmacası olarak da bilinen bu yöntemde, şahıslar bilgisayara bilerek yanlış veri girişi yapmak suretiyle kendilerine veya başkalarına haksız ekonomik menfaat sağlamayı amaçlarlar.

Kurum içi bilişim ağına yetkisiz şekilde müdahale edilerek bir çalışanın kendi ceza puanlarını silmesi gibi veriler üzerinde yapılan değişiklikler, haksız bir menfaat temin etmek amacıyla gerçekleştirilen ve ağır cezai yaptırımı olan eylemlerdir. Ancak hukukumuzda bu durumun klasik hırsızlık veya dolandırıcılık suçları kapsamında değerlendirilebilmesi için, eylemin doğrudan bir başkasının fiziksel taşınır malını eksiltmeye veya bir gerçek kişiyi hileyle kandırmaya yönelik olması şartı aranmaktadır.

Adaletin hızlandırılması ve taraf ülkelerin vatandaşlarının mağduriyetinin giderilmesi amacıyla, yurtdışındaki adli süreçlere video konferans veya sesli iletişim teknolojileri aracılığıyla katılmak ve ifade vermek olanaklıdır. Taraf devletlerin aralarında anlaşmaları halinde, seyahat etmenize gerek kalmadan Türkiye'deki yetkili makamların gözetiminde, bulunduğunuz yerden şikayetinizi ve tanıklığınızı mahkemeye aktarabilirsiniz.

Günümüzde yapay zeka teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte, tanınmış kişilerin yüz ve seslerinin taklit edilerek oluşturulduğu sahte videolar aracılığıyla yatırım vaadinde bulunulması, deepfake adı verilen yeni ve karmaşık bir dolandırıcılık yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerçekte var olmayan ancak güvenilir bir kişinin ağzından söylenmiş gibi kurgulanan bu sahte içerikler, izleyicilerin güven duygusunu istismar ederek haksız menfaat teminine hizmet etmektedir.

İnternet üzerinden yasa dışı bahis oynatan sitelerde, kişilere kazandıklarına dair sahte bakiyeler gösterilip ardından bu kazancı çekebilmeleri için vergi, sigorta veya masraf adı altında para talep edilmesi son derece yaygın bir aldatma yöntemidir. Failin, tamamen kurgusal bir kazanç üzerinden iradenizi fesada uğratarak sizden haksız menfaat temin etmesi, bilişim sistemleri üzerinden işlenen dolandırıcılık suçunun unsurları kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir.

Çalınan yemek kartınızın izinsiz olarak kullanılması malvarlığınıza yönelik bir saldırı olsa da, hukuki süreçte kredi kartı dolandırıcılığı ile tamamen aynı maddeler üzerinden değerlendirilmeyebilir. Kanunumuzda yer alan kartların kötüye kullanılması suçu, bankacılık sistemine duyulan güvenin korunmasını amaçladığından yalnızca bankalar veya lisanslı finansal kuruluşlarca verilen banka veya kredi kartları ile sınırlı tutulmuştur.

Sahte web siteleri veya e-postalar aracılığıyla kişisel ve finansal bilgilerinizin ele geçirilmesi, doğrudan adli makamlar nezdinde hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Kullanıcıları yanıltarak şifre ve kredi kartı bilgilerini ifşa etmeye teşvik eden bu yönteme literatürde yemleme (phishing) adı verilmektedir.

Gerçeğinin birebir kopyası gibi hazırlanan sahte e-postalar ve internet sayfaları üzerinden kullanıcı adı ve şifrelerin ele geçirilmesi, literatürde yemleme yöntemi olarak bilinmekte olup, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı nitelikli dolandırıcılık iddialarına vücut verebilir. Hesabınızdan haksız şekilde para transferi gerçekleştirilmesi, ilgili mevzuatlarda ağır yaptırımları olan ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir.

Kartınızı rızanızla ve yalnızca belirli küçük bir harcama yapması amacıyla teslim ettiğiniz kişinin, kendisine tanınan bu yetki sınırını büyük ölçüde aşarak kendi menfaatine yüksek tutarlı bir alışveriş yapması, yasal olarak banka veya kredi kartının kötüye kullanılması suçu bağlamında incelenebilecek bir eylemdir. Bu olayda kartın teslimi ilk aşamada rızayla gerçekleşmiş olsa da, rızanızın kapsamı dışına çıkılarak haksız bir harcama yapıldığı için eylemin dolandırıcılık suçundan ziyade kredi kartı suçlarına ilişkin özel hükümlerle değerlendirilmesi muhtemeldir.

Bilişim ve bankacılık sistemlerinin vasıta kılınarak gerçekleştirildiği bu tür modern dolandırıcılık vakalarında davanın hangi ilin adliyesinde görüleceği, kanundaki usul hükümlerine göre fiilin icra biçimine bakılarak tayin edilmektedir. Başkasına ait rızası dışındaki bir kredi kartını yahut manyetik veriyi ele geçiren failin, hazırladığı kopyayla parayı cihazdan fiilen tahsil ettiği ve kendisine veya üçüncü bir şahsa parasal menfaat temin ettiği anda suçun işleniş aşaması tamamlanmış olmaktadır.