Dolandırıcılık

Kendilerini resmi bir kurum çalışanı veya tüketici hakları temsilcisi olarak tanıtıp, kart aidatlarının iadesi gibi cezbedici senaryolarla sizi aldatarak telefonunuza gelen tek kullanımlık şifreyi istemeleri tipik bir sosyal mühendislik saldırısıdır. Fail, önceden hazırladığı bu hileli kurguyla iradenizi sakatlamakta ve elde ettiği şifre sayesinde bilişim sistemleri üzerinden banka hesabınıza erişerek paranızı kendi hesabına veya başka bir yere aktarmaktadır.

Oyun içerisinde yetkili biri gibi davranarak sizi aldatan kişilere şifrenizi kendi elinizle vermiş olmanız, manipülasyon mağduru olduğunuz gerçeğini değiştirmez ve yasal arama haklarınızı tamamen ortadan kaldırmaz. Bu yöntem, insanların duygusal zayıflıklarını ve güven duygularını hedef alan sosyal mühendislik taktiği olarak bilinir ve doğrudan bir dolandırıcılık faaliyeti şüphesi barındırır.

Bir kişinin internet ortamında yalnızca medeni halini veya maddi durumunu farklı göstererek sizden borç alması, yargı içtihatlarına göre tek başına dolandırıcılık suçunu oluşturmayabilmektedir. Dolandırıcılık suçundan bahsedilebilmesi için söylenen yalanın sıradan bir yalan olmaktan öteye geçerek, mağdurun denetleme olanağını ortadan kaldıracak ölçüde ağır, yoğun ve ustaca sahnelenmiş nitelikli yalan boyutuna ulaşması aranmaktadır.

Kendi banka hesabınızı bir başkasının ticari faaliyeti zannıyla kullandırmanız ve bu işlemin aslında bir dolandırıcılık faaliyetine aracılık olması, adli makamların incelemesinde sizi de şüpheli konumuna düşürebilecek bir eylemdir. Hukukumuzda suça iştirak edilebilmesi için kişinin işlenen fiilin suç olduğunu bilmesi ve faille aynı suç işleme iradesi etrafında birleşmesi gerekmektedir.

Hileli davranışlarla sizi aldatmaya çalışan failin elinde olmayan nedenlerle, yani sizin durumu son anda fark etmeniz sonucunda amacına ulaşamaması durumu, ceza hukuku kapsamında teşebbüs aşamasında kalmış bir dolandırıcılık eylemi olarak değerlendirilebilir. Suçun tamamlanması için sizin veya bir başkasının malvarlığında fiili bir zarar doğması ve failin haksız yarar sağlaması gerekse de, failin aldatmaya elverişli icra hareketlerine başlamış olması şikayetçi olabilmeniz için yeterli bir nedendir.

Hesabınızın ele geçirilmesinin ardından failin başkalarından menfaat sağlamaya çalışması veya şahsi verilerinizi kopyalaması, eylemin niteliğini değiştiren ve suçların birleşmesi çerçevesinde incelenebilecek çok boyutlu bir hukuki durumdur. Sisteme yetkisiz erişim sağlayan kişinin bu eylemini dolandırıcılık gibi farklı bir suçun aracı olarak kullanması halinde, yargı mercileri genellikle fikri içtima kurallarını uygulayarak faili en ağır haksızlığı ihtiva eden suç türünden cezalandırma eğilimindedir.

Faillerin veya organize örgütlerin yurtdışında bulunması, onların Türk adli makamlarınca yargılanmasını mutlak surette engelleyen bir durum teşkil etmez; zira bilişim sistemleri kullanılarak işlenen bu tür eylemler genellikle sınır aşan suçlar kategorisinde değerlendirilmektedir. Günümüzde ülkeler arasındaki karşılıklı hukuki yardımlaşma mekanizmaları büyük gelişme göstermiş, uluslararası suçluların iadesi süreçleri daha uygulanabilir hale getirilmiştir.

Kendisini kamu görevlisi olarak tanıtan bir kişinin, daha önceden hukuka aykırı yollarla ele geçirdiği kişisel bilgilerinizi kullanarak sizi aldatması ve haksız kazanç sağlaması, nitelikli dolandırıcılık çerçevesinde incelenebilecek bir eylemdir. Failler, dijital ortamlardaki güvenlik açıkları veya casus yazılımlar sayesinde kimlik, adres ve aile bağlarınız gibi kişisel veriler havuzuna erişmekte ve bu bilgileri kullanarak inandırıcılıklarını artırmaktadırlar.

Sizi telefonla arayarak hileli yöntemlerle kandıran ve cep telefonunuza gönderilen şifreyi öğrenerek hesabınızdan para transferi yapan kişinin eylemi, basit bir hırsızlık değil, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturabilecek ağırlıkta bir eylemdir. Dolandırıcılık suçunun temel özelliği, failin sergilediği hileli davranışlar neticesinde mağdurun iradesinin sakatlanması ve bu aldatmaca sonucu failin kendisine veya başkasına haksız bir yarar sağlamasıdır.

Telefon aracılığıyla kendisini kamu görevlisi, polis veya savcı olarak tanıtıp korkutma yoluyla para talep etmek suretiyle menfaat sağlanması, dolandırıcılık suçu kapsamında yer alan ancak kural olarak bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı bir nitelikli hal teşkil etmeyen bir eylemdir. Yargıtay kararlarına göre, telefon veya kısa mesaj yoluyla gerçekleştirilen bu iletişimlerde bilişim sistemlerine özgü fonksiyonlar kullanılmamakta, yalnızca telekomünikasyon araçları doğrudan bir iletişim vasıtası olarak işlev görmektedir.