Ceza Hukuku

Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında, bilgisayar programları veya bilgisayar kütüklerine şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi halinde, çözümün yapılabilmesi ve kopyaların alınabilmesi için cihazlara el konulması yasal olarak mümkündür. Ancak adli bilişim uygulamaları açısından bakıldığında, cihazın işletim sistemi şifrelerinin bilinmemesi kopyalama işlemi için her zaman teknik bir engel teşkil etmemektedir.

Bilgisayarınızdaki şifrenin kırılamaması veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması durumunda, soruşturma makamlarının çözümün yapılabilmesi ve gerekli kopyaların alınabilmesi amacıyla cihazınıza el koyması kanunen öngörülmüş bir ihtimaldir. Ancak bu işlem kalıcı bir el koyma anlamına gelmeyip, şifrenin çözümü ve birebir kopyalama (imaj alma) işleminin tamamlanmasının ardından cihazınızın gecikme olmaksızın size iade edilmesi yasal bir zorunluluktur.

Hukuk sistemimizde anayasal bir kural olarak hiç kimse kendisini veya kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya ya da bu yönde kendi aleyhine bir delil göstermeye zorlanamayacağı için, cep telefonunuzun şifresini vermekten kaçınmanız yasal olarak korunan bir hakkınızdır. Kolluk görevlilerinin cihazın içindeki şifrelenmiş verilere ulaşabilmek amacıyla sizden şifre çözücü anahtarı veya parolayı baskı kurarak alması durumunda kendini suçlamama hakkı ağır biçimde ihlal edilmiş sayılacaktır.

Evet, soruşturma kapsamında incelenmesine karar verilen bilgisayarınızdaki şifreli dosyalara yetkililerin müdahale etmesi hukuken mümkündür. Mahkeme veya savcılık kararıyla el konulan cihazlarda gizlenmiş veya şifrelenmiş verilere ulaşılamaması halinde, sistemin şifresinin çözülmesi ve kayıtların metin haline getirilmesi amacıyla uzman birimler devreye girer.

Cihazlarınıza el konulduğunda şifrenizi kolluk kuvvetlerine veya savcılığa verme zorunluluğunuz bulunmamaktadır ve şifreyi vermemeniz suçu işlediğinize dair aleyhinize bir kanıt olarak değerlendirilemez. Anayasamızda yer alan "kişinin kendisini suçlayan beyanda bulunmaya zorlanamaması" ilkesi gereğince, hiç kimse kendi aleyhine şifreli veriler içeren cihazların parolasını teslim etmeye yasal olarak zorlanamaz.

İzinsiz veri toplandığını tespit ettiğiniz durumlarda doğrudan mahkemeye başvurmak yerine, kanunun öngördüğü şekliyle öncelikle veri sorumlusu olan şirkete yönelik bir başvuru usulü işletmeniz gerekmektedir. Kanunumuz, idari kurulların gereksiz iş yüküyle karşılaşmasını engellemek amacıyla, taleplerinizi öncelikle veri sorumlusuna yazılı olarak iletmenizi zorunlu bir yol olarak düzenlemiştir.

Markanızı taklit eden kişileri ve gerçekleştirdikleri ihlal fiilini öğrendiğiniz andan itibaren şikayet hakkınızı kullanabilmeniz için kanunda öngörülen hak düşürücü bir süre sınırlaması bulunmaktadır. Marka hakkına tecavüz suçu, soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar kategorisinde yer aldığından, hak sahibi veya yetkili lisans alan olarak haksız fiili ve suçun faili konumundaki kişiyi öğrendiğiniz tarihten itibaren tam olarak altı ay içerisinde yetkili savcılık mercilerine şikayette bulunmanız şarttır.

Vergi sırlarınızı menfaat karşılığında satan yetkililerin eylemleri ağır bir cezai yaptırıma tabi olmakla birlikte bu adli sürecin başlaması kural olarak mağdur sıfatıyla sizin yapacağınız resmi şikayete bağlıdır. Görevi gereği vakıf olduğu sır niteliğindeki bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilere veren kamu görevlileri ceza kanunundaki atıflar uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası talebiyle yargılanabilmektedir.

Cinsel taciz suçunun basit hali ve bazı nitelikli halleri, ceza muhakemesi hukuku uyarınca soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suçlar arasında yer almaktadır. Kanunda bu tür suçlar için öngörülen şikayet süresi altı ay olarak belirlenmiştir ve bu süre, eylemi ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz tarihten itibaren işlemeye başlamaktadır.

Telif hakkı ihlallerine yönelik suçlar kural olarak hak sahibinin şikayetine tabi olduğundan, şikayetten vazgeçmeniz veya karşı tarafla anlaşmanız davanın düşmesini sağlayabilecek niteliktedir. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda yer alan hak tecavüzü suçlarında, failin cezalandırılabilmesi için öncelikle geçerli belgelerle altı ay içinde şikayetçi olmanız gerekmektedir.