Ceza Hukuku

Bir bilgisayar programının veya dijital eserin izinsiz çoğaltılmasını önlemek amacıyla kurulan dijital hak yönetimi sistemlerini veya koruyucu önlemleri etkisiz hale getirmek hukuki sorumluluk doğurabilecek bir eylemdir. Yasalarımız, eser sahiplerinin haklarını korumaya yönelik teknolojik tedbirleri aşmaya yarayan yazılım veya cihazların üretilmesini, satışa sunulmasını veya kişisel kullanım amacı dışında elde bulundurulmasını yaptırıma tabi tutmaktadır.

Dijital ortamda BİMER veya CİMER gibi resmi sistemler üzerinden yaptığınız şikayet ve talepler, anayasal bir temel hak olan dilekçe hakkı kapsamında işlem görmektedir. E-devlet uygulamalarının temel amaçlarından biri olan e-katılım mekanizmaları sayesinde, vatandaşların idareye yönelik talepleri resmi elektronik kayıt altına alınır ve bu başvuruların hukuki sonuç doğurma gücü, kurumlara elden verilen geleneksel ıslak imzalı dilekçelerle tamamen aynıdır.

Bir kişinin hileli davranışlarla sizi aldatarak kendi veya başkası lehine malvarlığınızda bir azalmaya neden olması, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir dolandırıcılık eylemidir. Dolandırıcılık suçunu diğer malvarlığına karşı suçlardan ayıran en temel unsur olan hileli davranışlar, olay esnasında karar verme özgürlüğünüzü ve iradenizi derinden sakatlamaktadır.

Paranın dolandırıcının hesabına geçmeden banka tarafından bloke edilmesi, failin eyleminin cezasız kalacağı anlamına gelmemektedir; aksine bu durum yargı kararlarında genellikle tamamlanmış suç veya suça teşebbüs bağlamında hukuki incelemeye tabi tutulan bir fiil olarak değerlendirilir. Güncel içtihatlara göre, hileli davranışlarla iradesi sakatlanan mağdurun kendi tasarrufuyla parayı hesabından çıkarması ve malvarlığında bir eksilme meydana gelmesi, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşması açısından genellikle yeterli bir emare olarak kabul edilmektedir.

Failin sizi hileli yönlendirmelerle aldatması ve sizden bir menfaat temini için harekete geçmesi, suçun icra aşamasına girildiğini ve kastın ortaya konduğunu açıkça göstermektedir. Ancak sizin dikkatiniz ve zamanında bankaya müdahaleniz sayesinde para failin tasarruf alanına geçmeden bloke edilmişse, fail henüz amaçladığı o haksız yararı fiilen elde edememiştir.

Bir hizmetin veya uygulamanın görünüşte herkes için tarafsız ve eşit şekilde sunuluyor gibi dursa da engelli bireyleri fiilen dezavantajlı bir duruma düşürmesi hukuken dolaylı ayrımcılık olarak değerlendirilebilecek ciddi bir sorundur. Dijital uygulamaların yönlendirme yaparken alternatif erişim seçeneklerini hesaba katmaması ve engellilerin toplumsal yaşama tam ve etkin katılımını kısıtlayıcı sonuçlar doğurması, hukuki manada makul düzenleme yapılmaması anlamına gelebilecektir.

Ceza muhakemesi sürecinde şüpheli olarak yer aldığınız bir dosyada, savunma hakkınızın etkin kullanılabilmesi için avukatınızın soruşturma evrakını inceleme ve örnek alma yetkisi kural olarak mevcuttur. Avukatınız savcılık aşamasında dosyayı dilediği gibi inceleyebilir ve istenen belgelerin bir örneğini harçsız olarak temin edebilir.

Bilgisayarınızdaki veya şirket ağınızdaki dosyaların sizin dışınızda şifrelenerek kullanılamaz hale getirilmesi, sistemi engelleme ve bozma suçu çerçevesinde hukuki incelemeye tabi tutulabilecek ağır bir ihlaldir. Fidye yazılımları, bulaştıkları sistemin normal şekilde çalışmasını engelleyerek verileri çok güçlü algoritmalarla şifrelemekte ve sahibinin bu verilere erişimini imkansız kılmaktadır.

Komşunuzun bir insansız hava aracı kullanarak konutunuzun içini gizlice izlemesi ve görüntülerinizi kaydetmesi, doğrudan özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilecek oldukça ciddi bir hukuki eylemdir. Bu tarz cihazların izinsiz ve kontrolsüz bir şekilde havalandırılıp insanların mahrem alanlarına müdahale etmesi kanunlarımıza göre yasaklanmış olup, suçu bu aracı yönlendiren ve bir araç olarak kullanan fail konumundaki komşunuz işlemiş sayılacaktır.

Hâkimin e-duruşma talebini reddetmesi durumunda yargılamanın usulüne uygun şekilde yürütülebilmesi için duruşmaya fiziksel olarak bizzat gelmeniz veya avukatınızın mahkemede hazır bulunması gerekecektir. Kanunlarımıza göre e-duruşma talebinin kabulü veya reddi hususunda hâkimin çok geniş bir takdir yetkisi bulunmaktadır ve mahkemece verilen bu ret kararı kesin karar niteliğindedir; dolayısıyla bu karara karşı doğrudan üst mahkemeye itiraz etme hakkınız maalesef bulunmamaktadır.