Boşanma

Eşinizin vefatı neticesinde mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katılma alacağınız, niteliği itibarıyla bir tereke borcu olarak kabul edilmektedir ve ölen eşin mirasçılarından talep edilmesi yasal bir haktır. Mirasçılar kural olarak tereke borçlarından müteselsilen, yani zincirleme olarak şahsi malvarlıklarıyla da sorumlu olmaktadırlar.

Vefat eden eşinizle birlikte yaşadığınız evin onun adına kayıtlı olması ve diğer mirasçıların evi satma ihtimaline karşı, kanun size eski yaşantınızı sürdürebilmeniz amacıyla konut üzerinde ayni bir hak talep etme imkanı tanımaktadır. Evliliğin ölümle sona ermesi durumunda sağ kalan eş, mal rejiminin tasfiyesi sırasında kendisine düşecek olan katılma alacağı hakkına mahsup edilmek üzere, söz konusu aile konutu üzerinde intifa (kullanım) veya oturma hakkı kurulmasını mahkemeden talep edebilir.

Evlilik süresince çalışıp herhangi bir gelir elde etmemiş olsanız dahi, yasal rejim kuralları gereği evlilik içinde edinilen mallar üzerinde maddi bir hak iddia etme imkanınız bulunmaktadır. Ülkemizde geçerli olan mal rejiminin temel felsefesi, eşlerin evlilik birliğine maddi veya manevi olarak katkı sundukları varsayımına dayanır.

Eşinizin vefatı halinde mal paylaşımı ile mirasın paylaştırılması hukuken birbirinden tamamen farklı iki ayrı tasfiye sürecini ifade etmektedir. Evliliğin ölümle sona ermesi durumunda, öncelikle sizin evlilik birliği içerisindeki haklarınızı alabilmeniz için mal rejiminin tasfiyesi işleminin gerçekleştirilmesi gerekir.

Evlilik birliği içerisinde şans oyunlarından kazandığınız ikramiye, piyango biletini satın almak için kullandığınız paranın kaynağına göre yasal bir hukuki nitelendirmeye tabi tutulacaktır. Yargıtay uygulamaları doğrultusunda, piyango bileti evlilik süresince çalışarak elde ettiğiniz maaşınız gibi ortak bütçeden karşılanarak alınmışsa, biletin isabet ettiği büyük ikramiye de edinilmiş mal olarak kabul edilecek ve eşinizle paylaşıma konu olabilecektir.

Şans oyunlarından kazanılan ikramiyelerin mal rejimindeki statüsü hukuki doktrinde tartışmalı olmakla birlikte, yargı kararlarına göre biletin evlilik içinde bir miktar bedel ödenerek alınmış olması sebebiyle bu gelir genellikle edinilmiş mal olarak değerlendirilebilmektedir. Dolayısıyla, söz konusu piyango ikramiyesi kullanılarak alınan ev de ikame ilkesi gereği edinilmiş malın yerine geçen değer sayılacağı için tasfiye sürecinde eşinizin bu mülk üzerinde yarı oranında bir katılma alacağı talep etme hakkı doğabilecektir.

Evlenmeden önce kurduğunuz şirket yasal olarak kişisel malınız olsa da, evlilik süresince elde ettiğiniz maaş geliriniz kanunen doğrudan edinilmiş mal olarak kabul edilmektedir. Kişisel malınız olan şirketin geçmiş veya güncel borçlarını edinilmiş malınız olan maaş gelirinizle düzenli olarak ödemeniz, mal grupları arasında fark edilebilir bir değer kayması yaratmaktadır.

Eşinizin evlilik birliği içerisinde kurduğu şirket veya edindiği şirket hisseleri, bedeli çalışma karşılığı elde edilen kazançlarla ödenmişse doğrudan edinilmiş mal kapsamında değerlendirilir ve ev hanımı olsanız dahi bu ticari değer üzerinde kanunen hakkınız bulunur. Sizin aktif olarak bir işte maaşlı çalışmamış olmanız, evlilik içi edinilen mallardaki yasal hakkınızı kesinlikle ortadan kaldırmaz.

Maaşınızdan yıllar boyunca kesilen sandık aidatlarının karşılığı olan talepler tamamen parasal nitelik taşıdığı için bu alacaklarınız anayasal anlamda kişisel mal varlığınız olarak kabul edilmekte ve dolayısıyla mülkiyet hakkı kapsamında özel bir korumadan yararlanmaktadır. Kamu kurumlarında görev yaparken maaşınızdan zorunlu olarak yapılan bu nitelikteki kesintilerin, asgari aidat ödeme süresi gibi şartları sağladığınız hâlde size ödenmemesi veya çeşitli idari gerekçelerle iade edilmekten kaçınılması, devlete karşı mülkiyetin ihlali iddiasıyla başvuru yapabilmenize olanak tanır.

Evlenmeden önce sahip olduğunuz ev, kanun gereği sizin kişisel mal grubunuza girdiği için eşiniz evin mülkiyeti üzerinden doğrudan bir hak talep edemeyecektir. Ancak yasalarımıza göre kişisel malların gelirleri, evlilik süresince aksi yönde bir sözleşme yapılmadığı takdirde edinilmiş mal olarak kabul edilmektedir.