Boşanma

2002 yılından önce edinilen mallar kural olarak eşlerin kişisel malı sayıldığından, bu mallar üzerinde katılma alacağı iddia edilemez ancak ispatlanabilen katkılar için katkı payı talep edilebilir. Yeni kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar mal ayrılığı rejimi geçerli kabul edilmekte, bu tarihten sonra edinilen mallar ise aksine bir sözleşme yoksa yasal mal rejimi kapsamında değerlendirilmektedir.

Mal rejiminin tasfiyesi davaları doğası gereği uzun sürebilen yargılamalar olup, bu süre zarfında alacağınızı güvence altına almak için mahkemeden geçici hukuki koruma tedbirleri talep etme hakkınız bulunmaktadır. Tasfiye sonucunda elde edilecek olan katılma alacağı özünde bir miktar para alacağı olduğundan, bu alacağın güvence altına alınması teknik olarak ihtiyati haciz müessesesi ile sağlanmaktadır.

Sözleşme yapılmaması durumunda eşler kanun gereği edinilmiş mallara katılma rejimi kurallarına tabi olurlar. Türk Medeni Kanunu uyarınca, eşlerin kendi aralarında özel bir mal rejimi seçmemeleri veya bunu ayrıca beyan etmemeleri halinde, evlilik tarihi itibarıyla bu yasal rejim doğrudan uygulanmaya başlar.

Kanun gereği, eşlerden birine sonradan miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazandırma yoluyla geçen malvarlığı değerleri kesin olarak kişisel mal statüsündedir. Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminde paylaşıma ve tasfiyeye konu edilecek olan mallar, eşlerin evlilik süresince emek ve karşılık vererek elde ettikleri kazançlardır.

Eşinize babasından miras yoluyla kalan ev, kanun gereğince onun kişisel malı sayıldığından, mal rejimi tasfiyesi sırasında bu ev üzerinden bir katılma alacağı talep etmeniz mümkün değildir. Kanun koyucu, eşlerin evlilik birliği kurulduktan sonra dahi karşılıksız kazandırma veya miras yoluyla elde ettikleri malvarlığı değerlerini doğrudan kişisel mal grubuna dahil etmektedir.

Evlilik birliği içerisinde kurulan ve zamanla düzenli reklam veya sponsorluk gelirleri yaratarak ticari bir faaliyete dönüşen sosyal medya hesapları, yasal mal rejimi tasfiyesinde paylaşıma konu olabilmektedir. Sadece kişisel fotoğraf ve anılarınızı paylaştığınız bir hesap kural olarak kişisel mal sayılırken, içerik üreticiliği yaparak maddi kazanç sağladığınız hesaplar ticari bir işletme niteliği taşıdığından edinilmiş mal kapsamında değerlendirilebilecektir.

Eşiniz kural olarak kendi üzerine kayıtlı olan ve edinilmiş mal grubuna giren araba üzerinde, yasal sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla, sizin rızanıza ihtiyaç duymadan tasarrufta bulunabilir. Edinilmiş mallara katılma rejiminde malvarlığı değerleri üzerinde yönetim ve tasarruf hakkı o malın malikine ait olup, diğer eşin evlilik devam ederken bu mallar üzerinde doğrudan bir mülkiyet talebi veya anında müdahale hakkı bulunmamaktadır.

Mahkemenin verdiği karar sonucunda kesinleşen katılma alacağınız için tahsilat sürecinde ayrıca bir ihtarname çekmenize gerek kalmaksızın borçlu eşten faiz talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yasal düzenlemeler uyarınca, taraflar arasında aksine bir özel sözleşme veya anlaşma bulunmuyorsa, davanın sonuçlanıp tasfiyenin sona ermesiyle birlikte belirlenen katılma alacağı için yasal faiz doğrudan işlemeye başlar.

Eşinizin vefatı neticesinde mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katılma alacağınız, niteliği itibarıyla bir tereke borcu olarak kabul edilmektedir ve ölen eşin mirasçılarından talep edilmesi yasal bir haktır. Mirasçılar kural olarak tereke borçlarından müteselsilen, yani zincirleme olarak şahsi malvarlıklarıyla da sorumlu olmaktadırlar.

Vefat eden eşinizle birlikte yaşadığınız evin onun adına kayıtlı olması ve diğer mirasçıların evi satma ihtimaline karşı, kanun size eski yaşantınızı sürdürebilmeniz amacıyla konut üzerinde ayni bir hak talep etme imkanı tanımaktadır. Evliliğin ölümle sona ermesi durumunda sağ kalan eş, mal rejiminin tasfiyesi sırasında kendisine düşecek olan katılma alacağı hakkına mahsup edilmek üzere, söz konusu aile konutu üzerinde intifa (kullanım) veya oturma hakkı kurulmasını mahkemeden talep edebilir.