Aile Konutu

Eşinizin borcu nedeniyle oturduğunuz eve haciz gelmesi durumunda, tapu sizin üzerinize olmasa bile evin aile konutu niteliği taşıması sebebiyle haczin kaldırılması için şikayet yoluna başvurabilirsiniz. Yargı kararlarına göre, aile konutu güvencesinden yararlanan bir taşınmazın haczedilmesi sadece borçluyu değil, o evde yaşayan tüm aile bireylerini doğrudan etkilemektedir.

Evinizin icra yoluyla satılması tehlikesi karşısında, borçlu siz olmasanız dahi aile konutu güvencesine dayanarak mahkemeye başvurabilir ve ailenizin barınma hakkını korumaya yönelik hukuki yolları işletebilirsiniz. İlgili yasal düzenlemelerin temel amacı, borçlunun haline münasip evinin haczedilmesini önleyerek ailenin asgari yaşam şartlarını güvence altına almaktır.

İcra mahkemesinin, sırf icra takibinin borçlusu veya taşınmazın maliki olmadığınız gerekçesiyle aile konutu korumasına yönelik şikayetinizi reddetmesi anayasal güvencelere uygun bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Yüksek mahkeme kararlarında vurgulandığı üzere, eşlerin mutluluğu ve çocukların geleceği için bir güvence olan aile konutundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hakları doğrudan etkilenen diğer aile bireylerinin de yargısal yollara başvurma hakkı bulunmaktadır.

Eşinizin borcundan dolayı oturduğunuz eve haciz gelmesi durumunda, tapu sizin üzerinize olmasa dahi haczin kaldırılması için dava açma hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, ailenin barındığı ve yaşamını sürdürdüğü konut aile konutu niteliği taşımakta olup tüm aile bireyleri tarafından ortak kullanılmaktadır.

Mahkemenin, icra takibinin tarafı veya evin sahibi olmadığınız gerekçesiyle itirazınızı reddetmesi ve taraf sıfatınızın bulunmadığını belirtmesi, Anayasa ile güvence altına alınan aile hayatına saygı hakkınıza aykırılık teşkil etmektedir. Hukuk sistemimizde aktif husumet ehliyeti olarak adlandırılan dava açma hakkı, aile konutu söz konusu olduğunda sadece borçlu eş ile sınırlı tutulamaz.

İcra işlemlerinde haczedilmek istenen evin ailenizin durumuna uygun olup olmadığı değerlendirilirken, sadece borçlu eşinizin değil, sizin ve tüm ailenizin sosyal ve ekonomik durumu bir bütün olarak dikkate alınmak zorundadır. İlgili kurallarda öngörülen haciz yasağının temel amacı, borçlunun hâline münasip ev niteliğindeki konutunun elinden alınmasını engelleyerek ailenin barınma hakkını korumaktır.

Borçlu siz olmasanız dahi ailenizle birlikte yaşadığınız evin haczedilmesine karşı dava açarak hukuki haklarınızı arayabilirsiniz. Mahkemelerin, yalnızca icra takibinin tarafı olan borçlunun dava açabileceğini belirterek eşin dava açma ehliyetini reddetmesi anayasal hakların ihlali niteliğindedir.

İcra dosyasında borçlu sıfatınız bulunmadığı gerekçesiyle mahkemenin evinizin haczedilemezliği yönündeki şikayetinizi reddetmesi, aile hayatına saygı hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Kanunlarımızda yer alan haciz yasağının temel amacı, borçlunun ve ailesinin barınma hakkını korumaktır.

Haczedilen evin aile konutu olduğu durumlarda haczedilmezlik değerlendirmesi sadece borçlunun değil, borçlunun ve ailesinin sosyal ile ekonomik durumuna uygun olan konut biçiminde bir bütün olarak yapılmalıdır. İlgili kanun maddesinde öngörülen haciz yasağının temel gayesi borçlunun barınma hakkını korumak olsa da, söz konusu meskenin bir aile konutu olması halinde durum değişmektedir.

Sağ kalan eş olarak, eski yaşantınızı devam ettirebilmeniz amacıyla vefat eden eşinize ait olan ve birlikte yaşadığınız konut üzerinde mülkiyet hakkı veya intifa ya da oturma hakkı tanınmasını talep etme imtiyazınız bulunmaktadır. Kanun koyucu, evlilik birliğinin ölümle sona ermesi durumunda sağ kalan eşin barınma ihtiyacının tehlikeye girmemesi için bu konuta yönelik özel bir koruma mekanizması getirmiştir.