İnternet sitelerinin sundukları hizmeti veya ürün satışını doğrudan kişisel verilerinizin işlenmesine onay verme şartına bağlaması hukuka aykırı bir uygulamadır ve bu şekilde alınan açık rıza geçerli kabul edilmemektedir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında rızanın özgür iradeyle açıklanmış olması temel bir kuraldır ve kişiye gerçek anlamda bir seçim şansı sunulması gerekir.
Bir ürün veya hizmetin sunulmasının, kişisel verilerinizin işlenmesine dair vereceğiniz onaya bağlanması, irade serbestisini zedeleyebileceği için hukuka uygun olmayan bir uygulama olarak kabul edilebilir. Kanun kapsamında verilerinizin işlenebilmesi için aranan temel şartlardan biri, özgür iradenizle ve bilgilendirilmeye dayalı olarak rıza göstermenizdir.
Hayır, işveren ile çalışan arasındaki ilişkide olduğu gibi taraflar arasında belirgin bir güç dengesizliğinin bulunduğu durumlarda, sırf işi kaybetmemek adına mecburen verilen rızanın hukuken özgürce verilmiş sayılmayabileceği mevzuatta önemle vurgulanmaktadır. Kişisel verilerinizin işlenmesine yönelik rızanızı, herhangi bir zarara uğramadan veya işi kaybetme korkusu yaşamadan reddedemiyorsanız, bu durum alınan açık rıza beyanının geçerliliğini sakatlayabilecek ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek çok önemli bir emare niteliği taşır.
Bulut hizmeti sunan uygulamaların, hizmet vermek karşılığında ilgisiz kişisel verilerinizin ticari amaçlarla işlenmesini tek seçenek olarak dayatması hukuki bir incelemeye esas oluşturabilecek sorunlu bir durumdur. Özellikle ücretsiz olarak sunulan bulut servislerinde, hizmet bedeli yerine kullanıcıların verilerinin işlenmesi modeline sıklıkla rastlanmaktadır.
Çocuğunuzun sosyal medya platformlarına üye olurken kişisel verilerinin işlenmesine verdiği onay, çocuğun ayırt etme gücüne sahip olup olmamasına göre hukuki bir geçerlilik kazanabilmektedir. Hukuk sistemimizde kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar kategorisinde değerlendirildiğinden, belirli bir olgunluğa erişmiş çocukların bu hakkı yasal temsilcilerinin izni olmaksızın kendi başlarına kullanabilecekleri kabul edilmektedir.
Önceden işaretlenmiş kutucuklar yoluyla kişisel verilerinizin işlenmesi için onay alınması hukuki açıdan geçerli bir açık rıza olarak değerlendirilmemektedir. Avrupa Birliği'nin güncel düzenlemelerinde ve kanunumuzda aranan rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve kişinin özgür iradesiyle aktif bir eylem veya bildirim yoluyla verdiği onay anlamına gelmektedir.
Veri işleme faaliyetinin yalnızca rızaya dayalı olarak gerçekleştirildiği durumlarda, vermiş olduğunuz bu onayı istediğiniz zaman hiçbir hukuki gerekçe göstermeksizin geri çekme hakkına sahipsiniz. Mevzuat uyarınca, rızanın geri alınması işlemi tıpkı başlangıçtaki rızayı vermek kadar kolay, şeffaf ve erişilebilir bir yöntemle tarafınıza sunulmak zorundadır.
İnternet alışverişlerinde siparişinizi tamamlarken karşınıza çıkan reklam ve kampanya onay kutucuklarının önceden işaretli olarak size sunulması hukuken kesinlikle yasaktır. Yasal düzenlemelere göre, bir satıcının size ticari mesaj gönderebilmesi için alacağı açık rıza beyanının tamamen sizin özgür iradenizle ve aktif bir şekilde o kutucuğu işaretlemeniz yoluyla verilmesi şarttır.
Hayır, önceden hazırlanmış uzun sözleşmelerin veya formların detaylıca okunmadan işaretlenmesi, verilerinizin şirketler tarafından istedikleri gibi kullanılabileceği yönünde geçerli bir açık rıza niteliği taşımamaktadır. Hukuken geçerli bir rızanın varlığından söz edilebilmesi için, onayın belirli bir konuya ilişkin ve sınırları çizilmiş olması, size yeterli aydınlatma yapılarak bilgilendirmeye dayanması ve tamamen özgür iradenizle açıklanması şarttır.
Abonelik formlarında onay kutucuklarının kullanıcıdan önce işaretlenmiş şekilde sunulması, geçerli bir izin alma yöntemi olmadığından hukuken geçersiz sayılmaktadır. Kanun koyucu, kişinin rızasının özgür iradesiyle ve aktif bir onay eylemiyle verilmesini şart koştuğu için, kullanıcının hareketsiz kalmasına veya kutuyu temizlemeyi unutmasına dayanan sistemler yasal olarak açık rıza vasfı taşımamaktadır.