Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2013/293 E. 2013/30811 K.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi tarafından verilen bu kararda, işyerinde uygulanan psikolojik taciz (mobbing) iddialarının ispatına yönelik çok kritik bir hukuki standart belirlenmiştir. İşçinin mobbing iddiasını kesin ve şüpheden uzak delillerle kanıtlamak zorunda olmadığı, sadece kuşku uyandıracak olguları ileri sürmesinin ispat külfetinin yer değiştirmesi için yeterli olduğu vurgulanmıştır.

Karar, işçilerin psikolojik tacize karşı korunması noktasında işverenin sorumluluğunu ağırlaştırmakta ve işverenin, işyerinde mobbing yapılmadığını aktif olarak ispatlamasını şart koşmaktadır. Ayrıca, kişilik haklarının sadece haksızlığa uğramasının mobbing tespiti için yeterli kabul edilmesi, ağır ihlal şartı arayan önceki katı hukuki yaklaşımları işçi lehine yumuşatmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacının işyerinde günlük 12-13 saat çalışmasına rağmen fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi ve çalışma sürecinde amirleri ile mesai arkadaşları tarafından kendisine yönelik sistematik dışlama, kaba davranışlar ve haksız ithamlar yoluyla mobbing uygulanması nedeniyle manevi tazminat ve fazla mesai alacaklarının tahsili talebidir. Davalı işveren ise davacının uyumsuz davranışları ve personelle sık sık tartışması sebebiyle görev yerinin değiştirildiğini ve işten çıkarıldığını savunarak iddiaları reddetmiştir.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

Mobbingin varlığının kabulü için işçinin kişilik haklarının ağır bir biçimde ihlal edilmiş olmasına gerek yoktur; kişilik haklarına yönelik bir haksızlığın yapılmış olması mobbingin tespiti için yeterli kabul edilmektedir.

İşyerinde psikolojik taciz iddialarında mahkemelerce şüpheden uzak, kesin deliller aranmaz. İşçi, kendisine mobbing uygulandığına dair kuşku uyandıracak olguları veya emareleri ileri sürdüğünde, işyerinde böyle bir mobbingin gerçekleşmediğini ispatlama yükümlülüğü (külfeti) davalı işverene geçmektedir.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Davacıya bir iş arkadaşı tarafından sinirli tavırlar sergilenerek elindeki kağıtların ve zarfın davacının üzerine ve masasına fırlatıldığı tespit edilmiştir.

Davacının bireysel pazarlama yetkilisi olarak yürüttüğü görevine başka bir personelin atanmasıyla davacıda mağduriyet hissi yaratılmış ve davacının işyerindeki konumu sarsılmıştır.

Kurallara uygun bankacılık işlemleri yapmak isteyen davacıya yönelik amirleri tarafından uyarı, itham ve kırıcı üsluplar kullanılmış; davacı sorun çıkaran, uyumsuz, sevilmeyen ve kavgacı bir personel olarak etiketlenmiştir.

Davacının aynı unvan ve pozisyondaki çalışma arkadaşlarına gerekli şifre ve anahtarlar verilmesine rağmen, davacı bu haklardan mahrum bırakılarak çalışma ortamından soyutlanmıştır.

Hafta sonları (Cumartesi günleri) çalışmaya zorlanma, başkasının işlerinin sürekli olarak davacıya yüklenmesi ve elektronik posta yazışmalarında "densiz" gibi hakaretamiz ifadelerin kullanılmasıyla davacı üzerindeki psikolojik şiddet sürekli hale getirilmiştir.

Davacı, maruz kaldığı bu dışlayıcı ve stresli çalışma ortamının etkisiyle sindirim sistemi rahatsızlıkları ile anksiyete bozukluğu yaşamış ve son dönemlerde peş peşe sağlık raporları almak zorunda kalmıştır.

Davacının işyerinde yaşadıklarını kaleme aldığı şikayet yazısının tutarlı ve samimi olduğu, mahkemenin "kesin delil bulunmadığı" gerekçesiyle davayı reddetmesinin hatalı olduğu ve davacının sunduğu kamera kayıtları, sağlık raporları ve tanık beyanları ile mobbingin ispatlandığı karara bağlanmıştır.

Mobbing ManeviTazminat İspatYükü PsikolojikTaciz İşHukuku Yargıtay22HukukDairesi