Karar Bülteni

KARARIN KÜNYESİ

• Temyiz sınırı altındaki kararlar kesin niteliktedir.
• Sembolik tazminat taleplerinde yasal sınırlar gözetilir.
• Kesin kararlara karşı temyiz incelemesi yapılamaz.

Bu karar, idari yargıda istinaf mahkemelerince verilen kararların hangi durumlarda Danıştay nezdinde temyiz edilebileceğine ilişkin kesin parasal sınırları açıkça ortaya koymaktadır. İdari yargılama hukuku gereği, bir davanın temyiz incelemesine tabi tutulabilmesi için dava konusunun kanunda belirtilen belirli bir parasal eşiği aşması zorunludur. Somut olayda, sembolik bir miktar olan 2 kuruşluk tazminat talebi söz konusu olduğundan, Bölge İdare Mahkemesi kararının kanun yolu bakımından kesinleştiği ve bir üst yargı denetimine tabi olamayacağı vurgulanmıştır. Bu yönüyle karar, parasal sınırların katı bir şekilde uygulandığını ve sembolik meblağlı davaların Danıştay denetimi dışında kalacağını teyit etmektedir.

Benzer davalar açısından bu kararın en büyük emsal etkisi, fazlaya dair haklar saklı tutularak açılan kısmi veya sembolik tazminat davalarında, temyiz kanun yoluna başvuru şartlarının salt dava dilekçesinde talep edilen meblağ üzerinden değerlendirileceğinin altını çizmesidir. Uygulamada avukatlar ve vatandaşlar, manevi veya maddi zararlarını kanıtlamak yahut mahkemeden ilkesel bir tespit kararı aldırmak amacıyla düşük miktarlı davalar açabilmektedir. Ancak bu karar göstermektedir ki, talep edilen miktar kanuni temyiz sınırının altında kaldığı sürece, istinaf aşamasında verilen kararlar kesin hüküm teşkil edecek ve Danıştay'a taşınamayacaktır. Dolayısıyla, dava açılırken parasal değerin belirlenmesi aşamasında, bu seçimin kanun yollarına başvuru hakkını doğrudan ve kesin olarak etkilediği unutulmamalıdır.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Bursa Şehir Hastanesi'nde asistan hekim olarak görev yapan davacı, görev yaptığı süre boyunca çeşitli idareler tarafından kendisine haksız fiiller ve psikolojik taciz (mobbing) uygulandığı iddiasıyla dava açmıştır. Ayrıca lehine verilen bazı mahkeme kararlarının idare tarafından yerine getirilmediğini ve bu eylemler nedeniyle zarara uğradığını ileri sürmüştür. Davacı, bu iddialarına dayanarak Sağlık Bakanlığı, Bursa Valiliği ve ilgili üniversite aleyhine tam yargı davası açmıştır. Dava dilekçesinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla, sembolik olarak 1 kuruş maddi ve 1 kuruş manevi olmak üzere toplam 2 kuruş tazminatın yasal faiziyle ödenmesi talep edilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi bu davayı karara bağlamış ve karar yasal sınırlar altında kalarak kesinleşmiştir; ancak davacı, usul kurallarına rağmen bu kararın Danıştay tarafından temyizen incelenerek bozulmasını istemiştir.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

Danıştay 8. Dairesi, uyuşmazlığı değerlendirirken temel olarak kanun yollarına başvuru şartlarını ve parasal sınırları düzenleyen usul kurallarına dayanmıştır. İdari yargılama usulünde temyiz makamının önüne gelen dosyaların hangi parasal eşikleri sağlaması gerektiği bu kurallarla sabittir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.45 kapsamında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilmekte olup, maddenin altıncı fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu açıkça ifade edilmiştir. Temyiz kanun yolunu düzenleyen 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.46 ise, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin belirli davalar hakkında verdikleri kararların Danıştay'da temyiz edilebileceğini kurala bağlamıştır. Bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan tam yargı davaları ile idari işlemler hakkında açılan davalar temyize tabidir. Aynı fıkranın (c) bendi ise, konusu iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davaları kapsamaktadır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.48 hükmünün altıncı ve yedinci fıkraları, temyiz dilekçesinin kesin bir karar hakkında olması durumunda, temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verileceğini düzenlemektedir. İdari yargılama hukukunun yerleşik prensiplerine göre, yasal olarak belirlenen parasal sınırların altındaki davalar, mahkemelerin iş yükünü belli bir seviyede tutmak amacıyla kesin karar statüsünde kabul edilir ve bu sınır, dava dilekçesinde açıkça talep edilen toplam miktar üzerinden belirlenir.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Danıştay 8. Dairesi, dosyadaki bilgi ve belgeleri inceleyerek temyiz isteminin usul yönünden kabul edilebilirliğini değerlendirmiştir. Davacının uyuşmazlık konusu talebinin, görev yaptığı hastanede karşılaştığı mobbing ve idari işlemler nedeniyle uğradığını iddia ettiği zararların tazminine yönelik olduğu tespit edilmiştir. Ancak mahkeme, uyuşmazlığın esasına girmeden önce usul hukuku kuralları gereği, kanun yollarına başvuru şartlarını ve özellikle davanın parasal değerini mercek altına almıştır.

Dosya kapsamında davacının, fazlaya dair haklarını açıkça saklı tutarak sadece şimdilik kaydıyla 1 kuruş maddi ve 1 kuruş manevi olmak üzere toplam 2 kuruş tazminat talep ettiği görülmüştür. Bu meblağ, 2577 sayılı Kanun m.46 hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, kanunun öngördüğü temyiz parasal sınırlarının çok altında kalmaktadır. Yasanın aradığı dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan davalar veya iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp bölge idare mahkemesince yeniden karar verilen davalar kriterlerinin hiçbiri somut olaydaki talep miktarını karşılamamaktadır. Toplam 2 kuruşluk tazminat talebinin, yasanın aradığı asgari parasal eşikleri sağlamadığı ve bu nedenle uyuşmazlığın temyiz yolu açık bulunan davalar kategorisine girmediği net bir biçimde ortaya konulmuştur.

Bu durum karşısında, temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının miktar itibarıyla yargısal olarak kesin hüküm niteliği taşıdığı ve Danıştay tarafından esastan bir hukuki denetim yapılamayacağı vurgulanmıştır. İlgili usul kanunu maddelerinin emredici niteliği gereğince, kesin olarak verilmiş bir karara karşı yapılan temyiz başvurusunun esastan incelenmesine yasal hiçbir olanak bulunmadığı saptanmıştır.

Sonuç olarak Danıştay 8. Dairesi, davanın parasal değerinin kanuni temyiz sınırının altında kalması ve kararın kesin nitelikte olması nedeniyle temyiz isteminin incelenmeksizin reddi yönünde karar vermiştir.