Soru & Cevap

Cezaevindeki tutulma koşullarının yetersizliği nedeniyle yapılan şikayetlerin infaz hakimlikleri tarafından esasa girilmeden reddedilmesi, kişinin hak arama hürriyetini ve etkili bir hukuki yola başvurma imkanını zedeleyen bir uygulamadır. Anayasa Mahkemesi, mahpusların barınma, beslenme, temizlik ve sağlık gibi temel yaşamsal faaliyetlerine ilişkin şikayetlerinin titizlikle incelenmesi gerektiğini belirtmektedir. Eğer bir mahpus, idareye başvurduğunu ancak sözlü olarak reddedildiğini veya cevap alamadığını belirterek infaz hakimliğine başvuruyorsa, hakimliğin bu talebi doğrudan usulden reddetmek yerine en azından şikayet dilekçesinin bir örneğini kuruma göndererek bu konuda bir karar verilmesini istemesi beklenir. İnfaz hakimliğinin, mahpusun dilekçesini ceza infaz kurumu kararı olmadığı gerekçesiyle incelememesi, kişinin kötü muamele iddialarının araştırılmasını engellemektedir. Bu tür bir yaklaşım, bireyin hukuken var olan şikayet yolunu fiilen anlamsız hale getirdiğinden etkili başvuru hakkı ve bununla bağlantılı olarak kötü muamele yasağı çerçevesinde hak ihlali olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla yargı mercilerinin bu tür şikayetlerde maddi gerçeği araştırma ve ihlali durdurma yükümlülüğü bulunmaktadır.