Soru & Cevap
Ülkemizde madencilik yapmak yasal ama ağaçlar kesiliyor, yaban hayatı ölüyor. Şirket ekonomik faydası var derse, bu yasal doğa katliamlarına karşı uluslararası düzeyde hukuken hiçbir şey yapılamaz mı?
Çevre hukukunda, ekonomik kalkınma hedefleri ile doğanın korunması arasında bir denge kurulmaya çalışılmakta olup, ulusal yasalar çerçevesinde yasal izinlerle yapılan bazı madencilik faaliyetleri, içerdikleri ekonomik ve sosyal faydalar sebebiyle doğrudan bir uluslararası suç olarak değerlendirilmeyebilmektedir. Ancak, ekokırım suçuna ilişkin bağımsız uzmanların hazırladığı hukuki metin taslaklarında yer alan orantılılık testi kriterine göre, elde edilecek sosyal ve ekonomik faydalara kıyasla çevreye verilen zarar açıkça aşırı ve orantısızsa, eylem yasal görünse bile keyfi kabul edilerek uluslararası bir soruşturmaya konu edilebilir. Her ne kadar şirketler kamu yararı ve istihdam gibi gerekçelerle savunma yapsa da, yaban hayatının ve ekosistemlerin telafisi imkansız şekilde yok edilmesi, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek derecede bir çevre ihlali olarak ele alınabilir. İnsanları merkeze alan fayda-maliyet analizlerinin eleştirildiği bu güncel düzlemde, doğaya verilen zararın ekonomik getirilerden çok daha yıkıcı olduğu ispatlanabilirse, faillerin cezalandırılması teorik olarak mümkün bir hukuki seçenektir.