Soru & Cevap
Sendikaya üye değilim ama işyerindeki sosyal denge tazminatından yararlanmak istiyorum. Sendika benden daha yüksek bir aidat kesintisi yapabilir mi, bu yasal mıdır?
Sendikanın üyesi olmayan çalışanlardan sosyal denge tazminatı ödemesinden yararlanmaları için daha yüksek bir aidat talep etmesi, sendikalaşmayı teşvik amacı taşıyan nesnel ve haklı bir sebebe dayanıyorsa mümkündür. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sendika üyesi olanlar ile olmayanlar arasında farklı aidat oranları belirlenmesi ilk bakışta bir farklılık gibi görünse de bu durumun doğrudan hukuka aykırı olduğu söylenemez. Burada önemli olan, uygulanan bu farklı muamele uygulamasının sendika hakkı bağlamında makul ve orantılı bir nedene dayanıp dayanmadığıdır. Yerel mahkemelerin, sendika üyesi olmayanlardan alınan yüksek aidatın haksız olduğuna karar verirken, bu kesintinin sendikal faaliyetleri desteklemek ve çalışanları sendikaya üye olmaya teşvik etmek gibi meşru bir amacının olup olmadığını detaylıca incelemesi zorunludur. Eğer yargı mercileri, farklı oranlar üzerinden aidat alınmasının eşitsizliğe neden olduğunu belirtip bu farklılığın haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığını tartışmadan doğrudan kesintilerin iadesine karar verirse, bu durum Anayasa ile güvence altına alınan sendika hakkı ihlaline yol açabilmektedir.