Soru & Cevap
Karakolda baskı ve işkence altında verdiğim ifadeyi mahkemede reddetmeme rağmen, hâkim yine de bu ilk ifademe dayanarak bana hapis cezası verebilir mi?
Mahkemelerin, avukat bulunmadan alındığı ve baskı altında verildiği iddia edilerek sonradan reddedilen polis ifadelerini doğrudan mahkumiyete esas alması hukuka aykırı kabul edilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, şüphelinin savcılık veya sorgu hâkimliği aşamasında önceki beyanlarını geri alması durumunda, ulusal mahkemelerin bu durumu titizlikle incelemesi gerekmektedir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, avukat yokluğunda alınan bir ifade, kişi tarafından hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça mahkumiyet kararına dayanak oluşturamaz. Yargılama makamlarının, dışlama kuralı olarak bilinen bu güvenceyi uygulamayarak, sanığın sonradan reddettiği ifadelere dayanması usuli bir eksiklik yaratır. Özellikle söz konusu ifadelerin mahkumiyet açısından belirleyici bir kanıt niteliği taşıması halinde, sonradan duruşmada yapılan teşhisler veya gözaltı sürecinde darp izine rastlanmamış olması gibi unsurlar yargılamanın bütünündeki adaletsizliği gidermeye yetmez. Bu sebeple, yargılamanın adil olabilmesi için avukatsız alınan ve sonradan reddedilen ifadelerin mahkumiyete temel alınmaması esastır.