Soru & Cevap
Hakkımı aramak için mahkemeye başvurduğumda devletin benden yüksek harçlar ve masraflar istemesi mahkemeye erişim hakkımı engellemiyor mu? Dava harcı alınmasının amacı nedir?
Yargı hizmetlerinden yararlanılması karşılığında devletin katkı payı niteliğinde yargı harcı ve masraflar talep etmesi, kural olarak anayasal açıdan meşru bir amaca dayanmaktadır. Bu uygulamanın temel amacı, uyuşmazlıkların çözümünde hizmet maliyetinin bir kısmının karşılanması ile birlikte ciddiyetten yoksun, abartılı veya gereksiz başvuruların önüne geçilerek mahkemelerin gereksiz yere meşgul edilmesini önlemektir. Dolayısıyla belli yükümlülüklerin öngörülmesi kendi başına mahkemeye erişim hakkı ihlali anlamına gelmemektedir. Fakat bu yükümlülüklerin kişilerin ödeme kabiliyetini aşarak dava açmayı tamamen imkânsız hâle getirmemesi veya aşırı derecede zorlaştırmaması gerekmektedir. Ekonomik durumu yetersiz olan vatandaşların bu ağır külfetten korunması için adli yardım kurumu getirilmiş olup, bu mekanizmanın doğru işletilmemesi ve kişilerin ödeyemeyecekleri masraflarla karşı karşıya bırakılması durumunda müdahalenin orantısız olduğu ve hak ihlali doğurduğu sonucuna ulaşılmaktadır.