Soru & Cevap
Hakkımda açılan bir ceza davasında hakim, yapay zeka programının benim gelecekte tekrar suç işleyeceğimi söyleyen bir risk raporuna dayanarak cezamı artırdı, bu yasal mı?
Mahkemelerin hakkınızda karar verirken algoritmik risk değerlendirme yazılımlarını kullanması ve bu raporlara dayanarak cezanızı ağırlaştırması, en temel anayasal güvencelerden olan adil yargılanma hakkınızın ihlali şüphesiyle incelenebilecek bir eylemdir. Ceza hukukunun bel kemiğini oluşturan masumiyet karinesi ve şüpheden sanık yararlanır ilkeleri gereği, sırf bir makinenin geçmiş verilerinize dayanarak gelecekte yeniden suç işleyeceğinize dair istatistiksel bir oran sunması tek başına hürriyeti bağlayıcı bir cezalandırma gerekçesi yapılamaz. Karşılaştırmalı hukukta benzer bir ceza davasında yargıçlar, bu tür otonom yazılımların tek başına hüküm vermeye yeterli somut veri sunmadığına ve çok dikkatli kullanılması gerektiğine özellikle dikkat çekmiştir. Yargıcın hukuka uygun bir vicdani kanaat oluştururken yalnızca çalışma prensibi gizli olan şeffaflıktan uzak bir yazılıma dayanması, temyiz aşamasında yüksek mahkemeler tarafından güçlü bir bozma gerekçesi olarak değerlendirilebilir.