Soru & Cevap
Cinsel saldırı sırasında bağırmadığım veya direnmediğim için savcı rızam olduğunu varsaydı ve yalan söylemekle suçlanıyorum. Mahkeme rıza kavramının bu şekilde yorumlanmasını nasıl değerlendiriyor?
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, mağdurun bağırmaması veya fiziksel olarak direnmemesi üzerinden rızasının var olduğunu varsayan bu hatalı yaklaşımı kesin bir dille reddederek rızanın durumun koşullarına göre özgür iradeyi yansıtması gerektiğini belirtmektedir. Mahkeme, rıza kavramının doğası gereği her an geri alınabilir olduğunu ve cinsel eylem anında kişinin tamamen özgür iradesine dayanması gerektiğini özel olarak vurgulamıştır. Savcılığın sadece mağdurun çığlık atmamasını veya net bir şekilde karşı koymamasını rıza göstergesi olarak kabul edip tecavüz şikayetini kapatması, cinsel şiddet mağdurlarına yönelik zararlı önyargıların bir yansıması olarak görülmüştür. Bu tür basmakalıp düşüncelerle hareket edilerek rızanın varlığına kanaat getirilmesi ve hemen ardından şikayetçinin iftira atmakla suçlanması, uluslararası hukuk standartlarına uygun değildir. Bu bağlamda, mağdurun sessiz kalmasının veya donup kalmasının rıza anlamına gelmediği gerçeğinin göz ardı edilerek kişinin haksız yere suç faili konumuna düşürülmesi, cinsel şiddet iddialarını dile getiren kişilere sağlanması gereken hukuki koruma yükümlülüğünün açık bir ihlali olarak kabul edilmiştir.