Soru & Cevap
Cezaevinde kalıyorum ve yıllardır sigara içiyorum. Cezaevi yönetiminin aniden sigara içmeyi tamamen yasaklaması benim özel hayatıma müdahale sayılmaz mı?
Cezaevinde sigara içmenin tamamen yasaklanması, kişisel özerklik ve bedeninize ilişkin karar verme özgürlüğünüz bağlamında özel hayata saygı hakkı kapsamında değerlendirilir ve buna yapılan mutlak bir müdahale Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni ilgilendirir. Mahkeme, sigara içme tercihinin ve bu alışkanlığı bırakmanın yaratacağı etkilerin kişinin özel hayatının bir parçası olduğunu kabul etmektedir. Elbette devletin, sigara içmeyen mahkumların ve cezaevi personelinin sağlığını korumak veya kurum içindeki düzeni sağlamak gibi meşru amaçlarla çeşitli kısıtlamalar getirme hakkı bulunmaktadır. Ancak bu kısıtlamaların demokratik bir toplumda gerekli ve orantılı olması şarttır. İlgili kararda, cezaevinde sigarayı mutlak ve kesin bir şekilde yasaklayan kararlar alınırken, mahkumların kişisel özerkliklerinin ve seçim yapma özgürlüklerinin yetkililer tarafından yeterince tartılmadığı tespit edilmiştir. Üstelik böylesine kapsamlı bir yasağın, doğrudan bir parlamento denetimi veya tartışması olmaksızın yalnızca idari düzenlemelerle hayata geçirilmesi de eleştirilmiştir. Sonuç olarak, yetkililer bu mutlak yasağın neden daha az kısıtlayıcı yöntemlerle çözülemeyeceğine dair yeterli ve ikna edici gerekçeler sunamadığı için takdir marjı aşılmış ve özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine hükmedilmiştir.