Özel Nitelikli Kişisel Veri

Dini inancınız, mezhebiniz veya sendika üyeliğiniz gibi bilgileriniz, öğrenilmesi halinde hakkınızda ayrımcılığa neden olabilecek nitelikte olduğundan kanunlarca ad ve soyadı gibi olağan bilgilere kıyasla çok daha üstün bir korumaya tabi tutulmaktadır. Doğrudan insanın manevi dünyasına dokunan bu tür hassas veriler mevzuatımızda özel nitelikli kişisel veri olarak adlandırılmakta ve bunların rızanız dışında işlenmesi kişilik haklarının özüne yapılmış ağır bir müdahale ihtimali doğurmaktadır.

Hayır, rızanız olmadan paylaşılamaz; hastanelere veya sağlık kuruluşlarına sunduğunuz sağlık, genetik ve biyometrik bilgilerinizi içeren verileriniz, doğası gereği insanın en mahrem alanına girdiği için veri koruma hukuk sisteminde özel nitelikli kişisel veri olarak çok daha sıkı bir koruma rejimine tabi tutulmaktadır. Bu tür hassas verilerin izinsiz paylaşılması toplumda ayrımcılığa veya kişilerin ciddi mağduriyetler yaşamasına yol açma riski taşıdığından, yasalarda istisnai olarak belirtilen kamu yararı durumları haricinde, bu bilgilerin yalnızca sizin vereceğiniz serbest ve açık rıza beyanı ile işlenebilmesi veya üçüncü kişilerle paylaşılabilmesi mümkündür.

Sağlık bilgileriniz ve sendika üyeliğiniz gibi bilgiler, kanunlar kapsamında diğer sıradan verilere göre çok daha sıkı bir koruma rejimine tabi tutulan özel nitelikli kişisel veri statüsünde değerlendirilmektedir. Türk ceza hukuku bağlamında, kişilerin sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi ve sızdırılması, suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hali olarak kanunda açıkça öngörülmüştür.

İşvereninize verdiğiniz sağlık raporu ve parmak izi gibi bilgileriniz, kanunumuzda olağan verilerden daha sıkı korunan ve özel nitelikli kişisel veri olarak adlandırılan son derece hassas bilgilerdir. Sağlığınız, cinsel hayatınız, etnik kökeniniz veya biyometrik ile genetik verilerinizin başkaları tarafından öğrenilmesi mağduriyetinize veya ayrımcılığa yol açabileceğinden, bu verilerin işlenmesi çok daha sıkı şartlara bağlanmıştır.

Hastanelerin veya sağlık kuruluşlarının, sundukları hizmetle doğrudan bağlantısı olmayan dini inanç veya siyasi görüş gibi bilgilerinizi toplaması kural olarak yasaktır. Avrupa Birliği standartları ve hukuki düzenlemelerimiz ışığında bu tür bilgiler özel nitelikli kişisel veri olarak adlandırılmakta olup, ayrımcılık riski taşıdıkları için çok daha sıkı koruma kurallarına tabidir.

Sağlık bilgileri, kişilerin cinsel hayatı, dini inancı veya etnik kökeni gibi hususlar kanun kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak isimlendirilmekte ve diğer standart verilere göre hukuk sisteminde çok daha sıkı bir koruma rejimine tabi tutulmaktadır. Sağlık raporunuzda yer alan psikolojik tedavi geçmişinizin yetkisiz şekilde iş arkadaşlarınızla paylaşılması, sizin ayrımcılığa uğramanıza veya toplum içinde dışlanmanıza yol açabileceği için hukuken son derece ağır bir ihlal olarak değerlendirilebilir.

Sağlık bilgileriniz, cinsel hayatınız, siyasi düşünceniz veya etnik kökeniniz gibi bilgiler özel nitelikli kişisel veri statüsünde olup, kural olarak sizin açık rızanız olmaksızın işlenmesi hukuken yasaklanmıştır. Bu tür veriler, bireylerin özel yaşamına dair yüksek risk oluşturma potansiyeli taşıdıkları için standart kişisel verilere kıyasla çok daha sıkı ve özel bir hukuki korumaya tabi tutulmaktadır.

Sağlık bilgileriniz, dini inancınız, etnik kökeniniz veya cinsel yöneliminiz gibi bilgiler hukuk sistemimizde son derece hassas korunması gereken özel nitelikli kişisel veri olarak sınıflandırılır ve bu verilerin gelişmiş algoritmalar tarafından açık rızanız olmaksızın profilinizi çıkarmak için kullanılması ağır bir hukuki ihlale işaret eder. Çevrimiçi reklam ve takip mekanizmalarının sıklıkla bu tür hassas özellikleri arka planda tespit ederek sizi etiketlediği ve hedeflenmiş içerikler sunduğu bilinmektedir.

Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme suçu yasal düzenlemelerimizde şikayete bağlı olmayan suçlar kategorisinde yer aldığından, savcılık makamı durumdan herhangi bir şekilde haberdar olduğunda kendiliğinden (resen) soruşturma başlatabilecektir. Hastalığınıza dair bilgilerin sağlık verisi yani özel nitelikli kişisel veri kabul edilmesi sebebiyle, bu tür hassas bilgilerin başkalarına aktarılması kişinin toplum içinde ayrımcılığa uğramasına yol açabilecek çok daha ciddi bir hak ihlali oluşturmaktadır.

İşverenin başvurduğunuz işin niteliğiyle doğrudan bir bağlantısı olmadığı halde geçmiş sabıka kayıtlarınızı gerekçe göstererek sizi reddetmesi ayrımcılık sınırlarına girebilecek bir uygulamadır. Ceza mahkumiyetine ilişkin veriler özel nitelikli kişisel veri statüsünde olup, bunların işlenmesi ancak işin doğası gereği haklı ve üstün bir menfaatin bulunmasına bağlıdır.