Kamu Yararı

İnternet sitelerinin her haberi silme yükümlülüğü bulunmamakla birlikte, unutulma hakkı taleplerinin reddedilmesi durumunda mahkemeler aracılığıyla detaylı bir hukuki değerlendirme yapılması gerekmektedir. Unutulma hakkı mutlak ve sınırsız bir hak olmadığından, talebiniz değerlendirilirken basın özgürlüğü ve toplumun bilgi edinme hakkı ile sizin menfaatleriniz arasında bir denge testi kurulur.

Kamusal alanlarda uygulanan gözetim ve yüz tanıma gibi teknolojiler özel hayatın gizliliğine müdahale riski taşıdığından, bireylerin kendi özel durumlarını gerekçe göstererek bu işlemlere karşı itiraz hakkı mevcuttur. Akıllı şehir projelerinde kişisel veriler kamu yararı veya meşru menfaat adı altında işlense bile, bu durum itiraz yollarını tamamen kapatmaz.

Kurumunuzdaki ciddi usulsüzlükleri ve yolsuzlukları kamuoyunun bilgisine sunmanız, demokratik bir toplumda şeffaflığı ve hesap verebilirliği sağlamak adına çok önemli bir adım olup, bu eyleminiz hukuki koruma değerlendirmesine tabi tutulur. İnsan hakları hukuku bağlamında, kamu yararını ilgilendiren hukuka aykırılıkları ortaya çıkaran kişiler kamu ihbarcısı (whistleblower) olarak tanımlanır ve ifade özgürlüğünün en yüksek koruma standartlarından faydalanmaları gerektiği kabul edilir.

İnternet üzerinde yer alan her türlü mahkeme kararının veya adli sicil kaydının sırf aradan zaman geçtiği için otomatik olarak sildirilmesi her zaman mümkün olmayabilir. Unutulma hakkı mutlak bir hak değildir; her olayda bireyin mahremiyeti ile toplumun bilgi edinme hakkı ve kamu güvenliği arasında bir denge kurulması gerekmektedir.

Sıradan bir vatandaş olmanız ve kamusal bir figür veya siyasetçi sıfatı taşımamanız, özel hayatınızın ve kişisel verilerinizin basına karşı korunmasında lehinize değerlendirilecek en önemli kriterlerden biridir. Yargı mercileri ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, basın hürriyeti ile özel hayatın gizliliği arasındaki dengeyi kurarken kamuya mal olmuş kişi ayrımına büyük bir önem atfetmektedir.

Kamuya mal olmuş kişilerin veya aktif siyasetçilerin, sıradan vatandaşlara kıyasla sahip oldukları mahremiyet alanı ve unutulma hakkından yararlanma sınırları yargısal incelemelerde daha dar yorumlanmaktadır. Siyasi hayatınızda gerçekleştirdiğiniz faaliyetler ve o döneme ait haberler, toplumun bilgi edinme hakkı ve kamu yararı çerçevesinde değerlendirileceğinden, bu içeriklerin ifade özgürlüğü kapsamında korunma ihtimali oldukça yüksektir.

İlk olarak belirtmek gerekir ki kişisel sağlık verileriniz kural olarak açık rızanız olmadan işlenemez ve aktarılamaz. Ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi gibi zorunlu amaçlarla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan yetkilendirilmiş kişiler veya kurumlar tarafından rızanız aranmaksızın bu veriler üzerinde işlem yapılabilir.

Gözaltına alınan kişilerin kimlik tespiti ve suç soruşturmaları amacıyla parmak izi ve fotoğraflarının kaydedilmesi yasalar çerçevesinde idari kolluğun yetkisindedir. Ancak kişi hakkında yapılan yargılama sonucunda beraat kararı verilmesi, takipsizlik kararı çıkması veya suçluluğu ortadan kaldıran diğer hallerin varlığı durumunda, bu kişisel verilerin sadece bir kimlik tespiti kaydına dönüştürülmesi ve sicildeki alınma nedeninin güncellenmesi gerekmektedir.

Eski bir mahkeme haberinin arama motorlarından kaldırılması için Google gibi şirketlere başvurmanız mümkün olsa da, bu işlem içeriği internetten tamamen silmez, sadece isminizle yapılan aramalarda o sonuca ulaşılmasını engeller. Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın kararları doğrultusunda, arama motorları unutulma hakkının öncelikli yükümlüsü olarak kabul edilmektedir ve bir form aracılığıyla listeden çıkarma talebinde bulunabilirsiniz.

Yıllar önce Resmî Gazete'de yayımlanan bir yargı ilanının arama motorlarında isminizle eşleşerek çıkması durumunda, bu bağlantıların kaldırılmasını talep etmeniz hukuken değerlendirilebilecek bir hakkınızdır. Resmî Gazete, hukuki güvenlik ilkesi gereği devletin işlemlerini kamuya duyurmak amacıyla yayımlansa da, dijital arşivlerin arama motorları tarafından indekslenmesi sonucu kişisel verileriniz yıllar sonra bile kolayca erişilebilir hale gelebilmektedir.