Ceza Hukuku

Sadece soyut bir şikayet veya basit bir ihbar üzerine bilişim sistemlerinizde arama yapılması ve cihazlarınıza el konulması yasal mevzuatımız gereği mümkün görünmemektedir. Bilgisayarınızda veya telefonunuzda bu tür bir koruma tedbirinin uygulanabilmesi için yasa koyucu somut delillere dayanan kuvvetli şüphe şartını aramaktadır.

Hakkınızda sadece basit bir şikayet veya ihbar bulunması, dijital cihazlarınızın incelemeye alınması için yeterli bir hukuki gerekçe oluşturmaz. Kanun koyucu, bilgisayarlarda arama ve kopyalama işlemini özel hayatın gizliliğine yönelik ağır bir müdahale olarak gördüğünden, bu işlemin yapılabilmesi için suçun işlendiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunmasını şart koşmuştur.

İşverenin, yüz tanıma sistemi veya parmak izi gibi hassas biyometrik sistemlerle hukuka aykırı olarak kişisel verilerinizi işlemesi durumunda mahkemeler dışında doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna (KVKK) şikayette bulunma hakkınız yasal olarak güvence altına alınmıştır. Ancak yasa gereği, bu tür ihlalli sistemlerin durdurulması ve verilerinizin silinmesi için öncelikle bizzat işvereninize yazılı olarak başvurmanız gerekmektedir.

Geliştirdiğiniz yazılımın kırılarak izniniz dışında çoğaltılması ve başka bir isimle dağıtılması, mali ve manevi haklara tecavüz kapsamında hukuki süreç başlatabileceğiniz bir telif hakkı ihlalidir. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca bilgisayar programları da eser olarak korunmakta olup, hak sahibinin izni olmadan yazılımı işlemek, çoğaltmak veya değiştirmek ciddi yaptırımlara bağlanmıştır.

İş bilgisayarınıza lisanssız yazılım yüklenmesi ve kullandırılması, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliği taşımaktadır. Yasalarımıza göre bir yazılım, ilim ve edebiyat eseri kategorisinde korunmakta olup, lisanssız kullanımı eser sahibinin çoğaltma hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir.

Tartıştığınız kişinin dizüstü bilgisayarınızı fiziksel olarak parçalaması suretiyle içindeki iş verilerine zarar vermesi, olayın oluş şekli ve failin asıl kastı değerlendirilerek öncelikle mala zarar verme suçu kapsamında detaylı bir hukuki incelemeye tabi tutulur. Ceza hukuku kurallarımıza göre, içerisinde veri bulunmayan veya salt fiziksel donanımı hedef alan kırma ve parçalama eylemleri, bilişim sisteminin soyut unsurlarını koruyan bilişim suçlarından ziyade, eşyaya yönelik genel zarar verme suçları arasında değerlendirilmektedir.

Bir hizmetten bedelsiz olarak yararlanmak amacıyla eyleme geçerken, bu hizmeti sunan fiziksel cihazlara zarar vermeniz durumunda birden fazla suç tipini aynı anda işlemiş sayılırsınız. Sırf otomat cihazından haksız bir menfaat elde edebilmek için makinenin camını kırmanız, mülkiyet sahibinin eşyasına yönelik yıkıcı ve bozucu bir müdahale olduğundan ayrı bir hukuki koruma alanını ihlal eder.

Mali müşavirinizin şirketinize ait finansal bilgileri ve vergi borçlarını yetkisi olmaksızın üçüncü kişilerle paylaşması mesleki sırrın ihlali olup vakit kaybetmeden şikayet yoluna başvurabileceğiniz bir durumdur. Kanunlar uyarınca beyanname gönderimi ve benzeri işler için yetki almış serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler, meslekleri gereği vakıf oldukları mükelleflere ilişkin bilgileri özenle saklamakla yükümlüdür.

Ekonomik bir piyasa değeri bulunmasa bile sizin açınızdan manevi bir anlam ve değer arz eden eşyaların hileli hareketlerle elinizden alınması, ceza hukuku kapsamında malvarlığı değerlerine yönelik bir zarar olarak değerlendirilmeye açıktır. Her ne kadar özel hukuk alanında malvarlığı daha çok parasal ve ekonomik bir kavram olarak görülse de, ceza hukuku uygulamasında kişinin şahsen sahip olduğu ve önem atfettiği manevi nesneler de hukuki koruma altındadır.

Sistemlerinize önceden yerleştirilen ve belirli bir zaman veya koşul gerçekleştiğinde verilerinizi yok eden zararlı kodların kullanılması, ceza hukuku bağlamında detaylı bir hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Bilişim suçları terminolojisinde mantık bombası olarak bilinen bu yöntem, failin sistemde uzun süre gizli kalarak belirlediği bir tarihte sistemin çökmesine veya verilerin tamamen silinmesine yol açmasını sağlar.