Makale

Bilişim hukuku uygulamalarının şirketler hukukuna entegrasyonu sonucunda ortaya çıkan Elektronik Genel Kurul Sistemi (EGKS), pay sahiplerinin toplantılara fiziki katılım zorunluluğunu ortadan kaldıran kapsamlı bir dijital platformdur. Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından sağlanan bu bilişim sistemi, pay sahiplerine zaman ve mekân kısıtlaması olmaksızın toplantıyı canlı takip etme, görüş bildirme ve oy kullanma hakkı sunmaktadır. Sistemin hukuki güvenilirliği, ancak teknik gereksinimlerin ve yasal mevzuatın şirketler tarafından eksiksiz yerine getirilmesiyle sağlanabilir. İşlem güvenliğinin temel yapı taşı olan güvenli elektronik imza kullanımı, kimlik doğrulama ve veri bütünlüğünü garanti altına alırken; şirketlere yöneltilen teknik raporlama, altyapı kurulumu ve esas sözleşme uyumu gibi hukuki yükümlülükler de sürecin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu makalede, bir bilişim hukuku uzmanı gözüyle EGKS platformunun pratik işleyişi, e-imza gereksinimleri ve anonim şirketlerin genel kurul sürecinde uyması gereken yasal prosedürler adım adım analiz edilmektedir.

Elektronik Genel Kurul Sisteminin (EGKS) İşleyiş Süreci

EGKS süreci, genel kurul tarihinden çok önce çağrı merasimi ve bilgilendirme aşamalarıyla başlamaktadır. Şirketler, toplantı gündemini ve incelenmesi gereken belgeleri e-MKK Bilgi Portalı üzerinden pay sahiplerinin erişimine güvenli elektronik imzalı olarak sunmak zorundadır. Toplantıya şahsen veya temsilci aracılığıyla elektronik ortamda katılmak isteyen pay sahipleri, bu tercihlerini toplantıdan bir veya iki gün öncesine kadar sistem üzerinden bildirmelidir. Toplantı anında ise başkanlık divanı, e-hazirun ve fiziki hazirun listelerini sistemden entegre bir şekilde oluşturarak toplantıyı elektronik ve fiziki ortamda eş zamanlı olarak açar. Görüntü ve sesin canlı olarak aktarıldığı bu yapıda, her gündem maddesi sırasıyla tartışılarak eş zamanlı oylamaya sunulur ve sonuçlar anlık olarak elektronik genel kurul ekranına yansıtılır.

Güvenli Elektronik İmza Kullanımı ve Hukuki Statüsü

İşlem güvenliğini sağlamak amacıyla EGKS içerisinde gerçekleştirilen her türlü beyan, katılım ve oy verme işlemi güvenli elektronik imza ile yapılmak zorundadır. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurmaktadır. Ayrıca 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu bağlamında e-imzalı veriler kesin delil niteliği taşır. Pay sahiplerinin veya şirket imza yetkililerinin sistemde işlem yapabilmesi için öncelikle nitelikli elektronik sertifika sahibi olmaları şarttır. Yabancı pay sahipleri açısından farklı kimlik doğrulama alternatifleri tartışılsa da, toplantı tutanağının imzalanması gibi yasanın geçerlilik şartı aradığı hallerde sadece e-imza geçerlidir. Temsilcilerin de e-imza ile yetkilendirilmesi, sistemdeki tüm oylama talimatlarının kayıt altına alınmasını ve veri bütünlüğünün korunmasını sağlar.

Şirketlerin Yerine Getirmesi Gereken Hukuki ve Teknik Yükümlülükler

Anonim şirketlerin genel kurullarını elektronik platforma taşıyabilmeleri, mevzuatta öngörülen katı şekil şartlarına ve sistemsel teknik altyapı zorunluluklarına harfiyen uymalarına bağlıdır. Özellikle borsaya kote şirketler açısından zorunlu olan bu sürecin başarılı bir şekilde işletilebilmesi, yönetim kurulunun sorumluluğundadır. Şirketler, toplantı öncesinde, toplantı esnasında ve sonrasındaki arşivleme aşamalarında çeşitli idari ve hukuki sorumluluklar altındadır. Bu yükümlülüklerin ihlali, genel kurul kararlarının iptali gibi ciddi hukuki yaptırımlara zemin hazırlayabileceği için sürecin bir bilişim hukuku uzmanı titizliğiyle yürütülmesi elzemdir. Sistemin hukuki meşruiyetini ve işlem güvenliğini garanti altına alan başlıca şirket yükümlülükleri aşağıda sıralanmaktadır:

• Esas Sözleşme Uyumu: Şirketler, genel kurula elektronik ortamda katılıma izin veren özel hükmü esas sözleşmelerine derç etmek zorundadır.
• Teknik Rapor ve Tescil: Kendi bilişim sistemini kuran veya hizmet satın alan şirketler, bu altyapının bilgi güvenliği standartlarına (ISO 27001) uygunluğunu gösteren bir teknik raporu TÜBİTAK, BİTK veya CISA yetkililerinden alıp ticaret siciline tescil ve ilan ettirmelidir.
• Görüntü ve Ses Aktarımı: Toplantı anındaki her türlü gelişmenin sisteme aktarılabilmesi için mekanın altyapı yeterliliğinin sağlanması ve test yayınlarının yapılması şirketin sorumluluğundadır.
• Kayıtların Arşivlenmesi: Sistemde yapılan oylamalar, katılım bilgileri ve tutanaklar, veri gizliliği korunarak on yıl süreyle güvenli bir şekilde saklanmalıdır.

İç Yönerge, Eğitim ve Tescil Prosedürleri

Yasal mevzuat, şirketlerin sadece teknik altyapı kurmasını değil, aynı zamanda bu süreci yönetecek idari düzenlemeleri de yapmasını emreder. Bu kapsamda yönetim kurulları, genel kurulun çalışma usul ve esaslarını belirleyen bir iç yönerge hazırlamak zorundadır. Toplantı anında sistemin doğru ve seri bir biçimde işlemesi için EGKS ekranını yönetecek personelin, Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından düzenlenen eğitimleri tamamlayarak kullanıcı sertifikası alması zorunludur. Toplantının sona ermesiyle birlikte, şirketlerin yükümlülükleri bitmemekte; toplantı tutanağı, Bakanlık Temsilcisi ve divan başkanı tarafından e-imza ile imzalanarak MERSİS entegrasyonu üzerinden anlık tescil işlemlerinin başlatılması gerekmektedir. Sürecin her adımının dijital iz bırakması, hukuki ispat kolaylığı sağlarken, şirketin kamuyu aydınlatma şeffaflığını da en üst düzeye çıkarmaktadır.