Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2014/14707 E. 2015/712 K.

Davacı işçi, kendisine uygulanan psikolojik baskı, haksız disiplin cezaları ve ödenmeyen işçilik alacakları sebebiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile çeşitli alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Davalı işveren ise feshin kendileri tarafından devamsızlık nedeniyle gerçekleştirildiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece davacının iş akdinin işveren tarafından haksız feshedildiği kabul edilerek kıdem tazminatı talebi onanmıştır. Yargıtay incelemesinde, davanın tarafların iddiaları çerçevesinde hatalı nitelendirildiği ve özellikle davacının fazla çalışma iddiaları yönünden eksik araştırma yapılarak sonuca gidildiği tespit edilmiştir. Karar, usul ve kanuna aykırılıklar ile eksik inceleme gerekçeleriyle bozulmuştur.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Uyuşmazlık, davacı işçinin 2004-2005 yıllarına ait yıllık izinlerinin kullandırılmaması, mesai saatleri dışındaki eğitimlerin çalışma süresine dahil edilmemesi, işyerindeki usulsüzlük şikayeti ve bıyık bırakması nedeniyle mobbinge uğraması gerekçeleriyle iş akdini haklı nedenle feshedip feshetmediği etrafında şekillenmektedir. Ayrıca davalı işverenin, devamsızlık gerekçesiyle uyguladığı feshin geçerliliği, bu kapsamda işçinin kıdem tazminatı ile fazla çalışma ve izin alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı konuları tartışılmaktadır.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

Mahkemeler, tarafların dilekçelerinde öne sürdükleri fesih iddialarını kendi beyanlarına uygun olarak değerlendirmek zorundadır. İşçi kendi fesih beyanına dayanıyorsa, feshin işverence gerçekleştirildiği yönünde hüküm kurulamaz.

Yıllık ücretli izin hakkının kullanımı, işyerinin çalışma düzenini aksatmamak şartıyla işverenin yönetim hakkı kapsamındadır. İşveren, ilgili kanun hükümleri uyarınca on günden az olmamak kaydıyla izinleri bölerek kullandırabilir.

İş saatleri dışında işçinin katılımı zorunlu tutulan meslek içi eğitim ve toplantı süreleri, kural olarak fazla çalışma süresine dahil edilmelidir. İşçinin haklı feshini ispat yükümlülüğünde, ödenmeyen fazla çalışma ücretlerinin varlığı somut deliller ve işyeri kayıtları üzerinden titizlikle araştırılmalıdır.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Yargıtay kararında, davacı işçinin dava dilekçesinde iş akdini kendisinin sonlandırdığını beyan etmesine rağmen, yerel mahkemenin hiçbir gerekçe göstermeksizin "iş akdinin işverence haksız feshedildiği" kanaatine varması temel bir hata olarak nitelendirilmiştir.

Davacının bir haftadan az süreyle talep ettiği yıllık izinlerin işveren tarafından reddedilmesi şikayeti incelenmiş ve yasal mevzuattaki "izinlerin on günden az bölünemeyeceği" kuralı dikkate alındığında, işverenin bu reddi yönetim hakkı kapsamında hukuka uygun bulunmuştur. Bu durum işçiye haklı fesih hakkı vermemektedir.

Öte yandan, davacının mesai saatleri dışındaki zorunlu eğitimlere katıldığı ve ücretini alamadığı iddiası kritik bulunmuştur. Yargıtay, yerel mahkemenin davacının katıldığı tüm eğitim programlarına ilişkin belgeleri getirtmesi, eğitimlerin mesai dışında olup olmadığını saptaması ve bordrolarda bu sürelere ait tahakkukların yapılıp yapılmadığını araştırması gerektiğini belirtmiştir. Eğitimlerin karşılıksız kaldığının tespiti halinde işçinin feshi haklı hale gelecek olup, mahkemenin bu konuyu eksik inceleyerek eksik araştırma ile karar vermiş olması kararın bozulmasına gerekçe yapılmıştır.

İş_hukuku mobbing haklı_fesih yıllık_izin fazla_mesai yönetim_hakkı kıdem_tazminatı yargıtay_kararı