Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2014/35990 E. 2016/6913 K.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından verilen bu kararda, amir tarafından işçiye yönelik hakaret ve baskı iddiaları ile fesihten kısa süre önce uygulanan görev yeri değişikliğinin birlikte haklı fesih sebebi oluşturup oluşturmayacağı değerlendirilmiştir. Yerel mahkemenin hak düşürücü süre ve ispat eksikliği gerekçesiyle verdiği ret kararı bozularak, işçiye yönelik cezalandırma amaçlı eylemlerin süreklilik taşıması (temadi etmesi) durumunda hak düşürücü sürenin kural olarak işlemeyeceği vurgulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacı, üniversiteye ait tıp fakültesinde alt işveren nezdinde güvenlik görevlisi olarak çalışırken amirinin kendisine hakaret etmesi ve mobbing uygulaması nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı talebinde bulunmuştur. Yerel mahkeme, fesih sebebi olarak gösterilen hakaret olayının fesih tarihinden bir ay önce yaşandığını, dolayısıyla hak düşürücü sürenin geçtiğini ve amir tarafından sarf edilen sözlerin tek başına haklı fesih imkânı tanımadığını belirterek davanın reddine hükmetmiştir. Uyuşmazlık, işverenin/amirin eylemlerinin haklı fesih ağırlığında olup olmadığı ve hak düşürücü sürenin somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

İş Kanunu uyarınca, işyerinde işçinin şeref ve namusuna dokunacak sözler söylenmesi veya iş şartlarının ağırlaştırılması işçiye sözleşmeyi haklı nedenle feshetme hakkı verir. İşçi bu fesih hakkını kural olarak olayı öğrendiği günden itibaren altı iş günlük süre içinde kullanmalıdır. Ancak, işverenin iş şartlarını ağırlaştıran haksız ve baskıcı tutumu süreklilik gösteriyorsa (temadi ediyorsa), ihlal devam ettiği sürece altı iş günlük hak düşürücü süre uygulanmaz ve işçi devam eden bu baskı sürecinde fesih hakkını kullanabilir.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Dosya kapsamında davacı işçinin amiri konumundaki kişinin, işçiye işten çıkması için baskı yaptığı, küfür ve hakaret içeren sözler sarf ettiği tanık beyanlarıyla doğrulanmıştır. Mahkeme, hakaret eyleminden sonra hak düşürücü sürenin geçtiğini kabul etse bile, fesihten birkaç gün önce davacının görev yerinin değiştirildiği gerçeği atlanmıştır. Yargıtay incelemesinde, yapılan bu görev yeri değişikliğinin iş şartlarında esaslı bir değişiklik olup olmadığının mahkemece araştırılmadığına dikkat çekilmiştir. Tanık beyanlarıyla sabit olduğu üzere görev yeri değişikliğinin amir tarafından bir cezalandırma ve baskı aracı olarak kullanıldığı, bu tür bir eylemin sürekli (temadi eden) davranış niteliğinde olduğu belirlenmiştir. İş şartlarındaki bu değişiklik ve süreklilik arz eden baskının işçiye haklı fesih hakkı vereceği gözetilmeden, davanın eksik inceleme ile reddedilmesi hukuka aykırı bulunarak karar bozulmuştur.

Mobbing kıdemtazminatı görevyerideğişikliği haklıfesih temadiedendavranış işşartlarınınağırlaştırılması hakdüşürücüsüre