Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2015/29410 E. 2015/30819 K.

Bu karar, iş sözleşmesinin işçi tarafından haklı nedenle feshedilmesi ve işçilik alacaklarının ispat yöntemlerine ilişkin önemli değerlendirmeler içermektedir. Yargıtay Dairesi, ilk temyiz incelemesi sırasında gözden kaçan detaylar üzerine yapılan maddi hata itirazını kabul etmiş ve ilk bozma kararından dönerek işçi lehine feshin haklılığını onaylamıştır. İşverenin sarf ettiği hakaretamiz ifadelerin mobbing seviyesine ulaşmasa dahi fesih için yeterli olduğu vurgulanmıştır.

Bununla birlikte karar, fazla çalışma alacaklarının ispatında sınırları net bir biçimde çizmektedir. Tanık anlatımlarına dayalı fazla mesai hesaplamalarında, beyanların ancak tanığın fiilen işçiyle birlikte çalıştığı SGK kayıtlarıyla sabit olan dönemler için hükme esas alınabileceği kesin bir kural olarak ortaya konmuştur.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Uyuşmazlık, davacı işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshedip feshetmediği ve buna bağlı olarak kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı ile fazla çalışma süresinin tanık beyanlarına dayalı olarak nasıl ispatlanacağı konularında toplanmaktadır. İşçi, kendisine hakaret edildiği ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmediği gerekçesiyle haklı fesih iddiasında bulunurken; işveren, işçinin devamsızlık yaptığını savunarak karşı dava ile ihbar tazminatı talep etmiştir.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

İşverenin işçiye yönelik hakaret içeren sözler sarf etmesi, eylem mobbing düzeyinde olmasa dahi işçi açısından iş sözleşmesini haklı nedenle fesih hakkı doğurur. Aynı şekilde, işçinin hak ettiği fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi de geçerli bir haklı fesih sebebidir. İş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçi, kıdem tazminatına hak kazanır ancak ihbar tazminatı talep edemez veya işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü tutulamaz.

Yargıtay tarafından yapılan temyiz incelemesi sırasında maddi hata sonucunda hatalı bir karar verilmesi durumunda, bu hatadan dönülmesi hukuken mümkündür. Maddi hataya dayalı kararlara uyulması usuli kazanılmış hak oluşturmaz.

Fazla çalışma iddiasının tanık beyanlarıyla ispatlanması halinde, tanıkların beyanları yalnızca SGK kayıtlarına göre davacı ile birlikte aynı işyerinde çalıştıkları süreler bakımından geçerli kabul edilir. Tanıkların işyerinde bulunmadığı ve işçiyle birlikte çalışmadığı dönemler için iddia ispatlanamamış sayılır.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Yargıtay, yerel mahkemenin asıl davanın kabulü ve karşı davanın reddi yönündeki kararına karşı yapılan ilk temyiz incelemesinde maddi hata yaparak kıdem tazminatının reddine karar vermiş, ancak işçinin itirazı üzerine bu hatadan dönmüştür. Dosya kapsamından işverenin hakaret içeren sözleri ile ödenmemiş fazla mesai alacaklarının bulunduğu ve bu durumların işçi yönünden iş sözleşmesini feshetmek için haklı sebep teşkil ettiği tespit edilmiştir. Bu nedenle yerel mahkemenin kıdem tazminatını kabul eden ve işverenin ihbar tazminatı talebini reddeden kararı bu yönüyle isabetli bulunmuştur.

Fazla çalışma alacağı yönünden ise yerel mahkemenin kararı hukuka aykırı bulunarak bozulmuştur. Yerel mahkeme, tanık beyanlarına dayanarak davacının haftada on sekiz saat fazla mesai yaptığını tüm çalışma dönemi için kabul etmiş ve hesaplamayı buna göre yapmıştır. Yargıtay, davacı tanıklarının tüm çalışma süresi boyunca davacı ile birlikte çalışmadığını belirterek; SGK kayıtları celbedilip tanıkların davacı ile bizzat birlikte çalıştığı sürelerin saptanması ve fazla mesai alacağının sadece bu ortak çalışma dönemleri ile sınırlı tutulması gerektiğine hükmetmiştir. Diğer dönemler için ise ispatlanamayan fazla mesai talebinin reddedilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Mobbing HaklıFesih FazlaMesai KıdemTazminatı İhbarTazminatı TanıkBeyanı MaddiHata SGKKayıtları İşHukuku Yargıtay22HukukDairesi