Makale

Bilişim teknolojilerinin finans sektörüne entegre olmasıyla birlikte, ödeme sistemlerinde kullanılan araçların güvenliği hukuki bir zorunluluk haline gelmiştir. Kanun koyucu, Türk Ceza Kanunu madde 245/2 ve madde 245/3 hükümleri ile sahte banka veya kredi kartlarının üretilmesini, el değiştirmesini ve kullanılarak haksız menfaat temin edilmesini özel olarak yaptırım altına almıştır. Bu düzenlemeler, sadece bireylerin malvarlığı değerlerini değil, aynı zamanda ulusal ve uluslararası kartlı ödeme sistemlerine olan güveni korumayı hedeflemektedir. Sahte kartların henüz kullanım aşamasına gelmeden üretilmesinin veya devredilmesinin engellenmesi, haksız fiillerin tehlike aşamasında bertaraf edilmesini sağlamaktadır. Bilişim hukuku pratiğinde, suçun unsurlarının, mağdur sıfatının ve eylemlerin niteliğinin doğru tespit edilmesi, hem finansal kuruluşların hem de hesap sahiplerinin haklarının korunması bakımından elzemdir.

Sahte Banka veya Kredi Kartı Üretme, Satma ve Kabul Etme

TCK m. 245/2 uyarınca, başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirerek sahte banka veya kredi kartı üretmek, satmak, devretmek, satın almak veya kabul etmek bağımsız bir suç olarak düzenlenmiştir. Bu suçun oluşabilmesi için sahte olarak üretilen kartın mutlaka başkasına ait bir hesapla ilişkilendirilmiş olması gerekmektedir. Failin kendi hesabıyla ilişkilendirerek sahte kart üretmesi durumunda bu suç tipi oluşmayacaktır. Suçun maddi konusu olan sahte kart, tamamen sahte üretilebileceği gibi gerçek bir kart üzerinde değişiklik yapılarak veya manyetik şerit bilgileri kopyalanarak da elde edilebilir. Bu suç tipi bir tehlike suçu niteliğinde olduğundan, eylemin gerçekleştirilmesiyle birlikte zarar doğup doğmadığına bakılmaksızın suç tamamlanır. Kanun koyucu, sahte kartların piyasaya sürülmesini ve el değiştirmesini henüz bir zarar doğmadan engellemeyi amaçlamış ve bu fiilleri seçimlik hareketli bir suç olarak yaptırıma bağlamıştır.

Suçun Mağduru ve Bilişim Hukuku Açısından Yorumu

TCK m. 245/2'de düzenlenen sahte kart üretme ve devretme suçunda mağdurun kim olduğu doktrinde ve yargı kararlarında önemli bir husustur. Suç, tehlike suçu olarak düzenlendiğinden, henüz kart kullanılmadığı için hesap sahibinin doğrudan bir malvarlığı eksilmesi söz konusu olmaz. Bu nedenle Yargıtay uygulamalarında ve doktrinde, sahte kartın üretilmesi veya devredilmesi eylemlerinde mağdurun kart çıkaran banka veya finansal kuruluş olduğu kabul edilmektedir. Yurtdışı bankalarına ait sahte kartların üretilmesi durumunda dahi mağdur, kartı ihraç eden yabancı bankalar olarak belirlenmektedir. Failin eylemleri, kartlı ödeme sistemlerinin güvenliğine ve bu sistemi kuran kuruluşların ticari itibarına zarar vermektedir. Seçimlik hareketlerden birden fazlasının aynı anda yapılması halinde tek bir suç oluşacak ancak bu durum cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir gerekçe teşkil edecektir.

Sahte Kartın Sistemlerde Kullanılması Suretiyle Menfaat Temini

Üretilen, satın alınan veya kabul edilen sahte banka veya kredi kartının kullanılarak faile veya bir başkasına yarar sağlanması, TCK m. 245/3 kapsamında ayrı ve daha ağır yaptırımı olan bir suçu oluşturur. Bu suçun faili, sahte kartı bizzat kullanan ve kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi olup, bu kişinin kartı üreten kişi olması zorunlu değildir. Suçun tamamlanabilmesi için sahte kartın ödeme sistemlerinde fiilen kullanılması ve bu kullanım neticesinde mutlaka bir haksız menfaat elde edilmesi şarttır. Eğer sahte kart ödeme sisteminde kullanılır ancak failin elinde olmayan teknik veya operasyonel sebeplerle yarar sağlanamazsa, suç teşebbüs aşamasında kalacaktır.

Seçimlik Hareketler ve Failin Yaptırımı

Sahte kartlara ilişkin suç tiplerinde gerçekleşen eylemlerin niteliğine göre uygulanan yasal yaptırımlar ve hareket tarzları yargısal kararlarda belirli kategorilere ayrılmıştır. Yargıtay içtihatları ve kanuni düzenlemeler ışığında suçun maddi unsurları ve icra hareketleri aşağıda sıralanmıştır:

• Sahte kartın üretilmesi, başkasına ait gerçek kart verilerinin boş plastiklere kodlanması eylemi olup failin hazırlık hareketlerini tamamladığını gösterir.
• Kartın devri ve kabulü, sahte kartın fiziken veya dijital ortamda mülkiyetinin yahut zilyetliğinin bedelli veya bedelsiz bir şekilde üçüncü kişilere geçirilmesi fiilidir.
• Sistemde kullanım ve haksız menfaat, sahte kartın ödeme cihazlarında kullanılıp maddi bir değerin fiili hakimiyete alınması anında gerçekleşir.