Makale

Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan bir banka veya kredi kartını kullanmak suretiyle yarar sağlama suçu, gelişen bilişim teknolojilerinin kötüye kullanılmasıyla ortaya çıkan ve hem malvarlığı değerlerini hem de bankacılık sisteminin sağlıklı işleyişini hedef alan karma nitelikli bir suç tipidir. Yasa koyucu, bu eylemin haksızlık içeriğini gerçek bir kartın haksız kullanımına kıyasla daha yüksek görerek farklı bir yaptırıma tabi tutmuştur. Bilişim hukuku uygulamaları bağlamında bu suçun faili herkes olabilirken, suçun mağduru eylemin gerçekleştiriliş biçimine göre değişebilmektedir. İlgili eylemin cezalandırılabilmesi için failin kartın sahte niteliğini bilerek hareket etmesi ve eylem sonucunda mutlaka bir haksız menfaat temin edilmiş olması aranmaktadır. Bilişim sistemleri aracılığıyla gerçekleştirilen bu ihlallerin karmaşık yapısı, yargılama süreçlerinde özellikle suçların içtimaı kurallarının hassasiyetle değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Sahte Kart Kullanımı Suçunun Maddi ve Manevi Unsurları

Suçun maddi unsuru bağlamında fiil, sahte olarak oluşturulmuş veya üzerinde sahtecilik yapılmış bir kartın kullanılması ve bu kullanım neticesinde yarar sağlanması şeklindedir. Suçun tamamlanabilmesi için mutlaka haksız bir menfaatin failin veya bir başkasının tasarruf alanına girmesi, yani neticenin gerçekleşmesi gerekmektedir. Eğer fail, elverişli hareketlerle icraya başlamasına rağmen kendi elinde olmayan nedenlerle menfaati elde edemezse, olayda teşebbüs hükümleri uygulanacaktır. Manevi unsur açısından ise bu suç yalnızca doğrudan kast ile işlenebilir; taksirle veya olası kastla işlenmesi hukuken mümkün kabul edilmemektedir. Failin, kullandığı kartın sahte olduğunu ve bu yolla haksız yarar sağladığını bilmesi suçun oluşumu için zorunludur. Ayrıca, eyleme konu edilen sahte kartın teknik olarak iğfal kabiliyetine sahip olması dahi aranmamakta; kartın fiziki veya sanal ortamda işlem görebilecek, yani gerçek bir kart gibi işlev gösterebilecek asgari bir donanıma sahip olması yeterli görülmektedir.

Sahte Kart Kullanımı Kapsamında İçtima Kuralları

Hukuk uygulamalarında sahte kart kullanımına ilişkin en tartışmalı konulardan biri suçların içtimaı hususudur. Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinin 3. fıkrasında yer alan fiilin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması koşulu, esasen genel kanundaki fikri içtima kurallarının bir yansımasıdır. Ancak uygulamada sahte kartı üreten ve aynı zamanda kullanan failin durumu özellik arz eder. Sahte kartı hem üretip hem de kullanarak menfaat temin eden kişi, her iki fiilin de ayrı haksızlıklar içermesi nedeniyle gerçek içtima kuralları gereğince her iki eylemden ötürü ayrı ayrı cezalandırılmalıdır. Yargıtay içtihatları ve doktrindeki hâkim görüş, üretme ve kullanma fiilleri arasında tüketen-tüketilen norm ilişkisi veya geçit suç bağlantısı bulunmadığı yönündedir. Aynı şekilde, sahte bir belgenin kullanılması dolayısıyla özel belgede sahtecilik suçu da akla gelebilirse de ilgili madde sahtecilik bakımından özel norm niteliğinde olduğundan yalnızca bu suçtan hüküm kurulması gerekmektedir.

Zincirleme Suç Hükümlerinin Uygulanması

Failin bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda aynı suç tipini ihlal etmesi durumunda zincirleme suç hükümleri devreye girer. Bu noktada suçun mağdurunun doğru tespit edilmesi kritik bir öneme sahiptir.

• Sahte kart gerçek bir banka hesabıyla ilişkilendirilmişse, suçun asıl mağduru malvarlığı zarar gören hesap sahibidir. Bu kişiye karşı eylemin tekrarlanması halinde zincirleme suç uygulanır.
• Sahte kart tamamen hayali bir hesap üzerinden oluşturulmuşsa, suçtan zarar gören ve mağdur konumunda olan taraf doğrudan kartı çıkaran kuruluştur. Aynı kuruma yönelik tekrarlanan eylemlerde zincirleme suç kuralları geçerli olur.
• Eğer fail, farklı gerçek kişilere ait hesaplarla ilişkilendirilmiş sahte kartları kullanırsa, kartları çıkaran kurum aynı olsa dahi mağdur sayısınca ayrı ayrı cezalandırma yapılması hukuki bir zorunluluktur.