Emsal Karar
"Dosyaya sunulan bordrolarda ve ibranamelerde yapılan ödemelerin ne amaçla yapıldığı anlaşılamamıştır gerekçesiyle hiç dikkate alınmaması, davalının mükerrer ödeme yapmasına sebebiyet verilmiştir. Yapılacak iş, taraflardan bu ödemelerin ne için yapıldığı açıklattırılmak ve ilgili alacaklardan mahsubu ile sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir"
"Bu hukuki kural, uyuşmazlık dosyasına delil olarak sunulan maaş bordroları ve ibranamelerdeki belirsiz ödeme kalemlerinin, mahkemelerce sırf "ne olduğu anlaşılamadı" denilerek doğrudan göz ardı edilemeyeceğini hüküm altına almaktadır. İlgili karar, yerel mahkemelere bu ödemelerin niteliğini taraflara açıklattırma ve işçinin hak ettiği toplam alacaktan indirme yükümlülüğü getirerek, işvereni aynı borcu iki kez ödeme (mükerrer ödeme) riskinden doğrudan korur ve savunma gücünü artırır. İşçi cephesinden bakıldığında ise, işverenden tahsil edilen her türlü ödemenin hangi alacak kalemine (örneğin kıdem, ihbar, mesai vb.) karşılık geldiğinin şeffaf bir biçimde netleştirilmesi zorunluluğunu doğuran ve sebepsiz zenginleşmenin önüne geçilmesini sağlayan teknik bir muhakeme kuralıdır."
Av. Hanifi Bayrı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2017/6694 E. 2018/10252 K.
MAHKEMESİ: İŞ MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ: ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya ait iş yerinde 11.04.2007 tarihinden 14.09.2012 tarihine kadar çalıştığını, mobbing sebebi ve fazla mesai ücretleri ödenmeyince ihtarname ile iş akdini feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti alacağı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili davanın savunarak, reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece özetle;... kayıtları,toplanan delillerin değerlendirilmesinde; davalı tarafça sunulan ibraname iş ilişkisinin bitim tarihinden önce yapıldığı için geçerli kabul edilmemiş içerdiği miktarlar itibarı ile makbuz hükmünde sayıldığı, davacının ödenmeyen fazla mesai ücreti alacağı olduğu anlaşıldığından iş akdinin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiği kabul edilerek davacının kıdem tazminatı alacağı, tanık beyanları ile ispatlanan fazla mesaisinin genel tatil çalışmasının bulunduğu anlaşıldığından hayatın olağan akışına uygun olarak %30 oranında takdiri indirim yapılarak karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekili aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Somut uyuşmazlıkta fazla mesai ücretinin hesabı uyuşmazlık konusudur.
Dosya içinde davacının kullandığı serbest zamana dair izin kullandığına dair belgeler sunulmaktadır. Yasa gereği, işveren fazla mesailerin karşılığını ücret olarak verebileceği gibi serbest zaman da kullandırabilir. Bu durumda serbest zaman ya da alacak izni gibi kavramlarla fazla mesai karşılığı olarak kullandırılan sürelerin de fazla mesai hesabında dikkate alınması ve yapılan fazla mesainin %50 zamlı olarak kullandırılacak izinlerde mahsup edilerek sonuca varılmalıdır.
Ayrıca davacının kendi imzasını düzenleyen puantaj sunulmuştur. Belgenin incelemesinde, davacının yaptığı fazla mesai karşılığı “0” olarak gözükmektedir. Davacının imzası ile tutulan bu tutanak davacıyı bağlar ve bu aylar yönünden fazla mesai tahakkuku mümkün değildir. Bu nedenle bilirkişinin bu ayları dışlamadan yaptığı hesaplama hatalı olup hükme esas alınması isabetsizdir.
Dosyanın incelenmesinde iş yerinde 2012 yılında birden çok yapılmış Bölge Çalışma Müdürlüğü teftişleri olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, ilgili raporlar getirtilip tüm delillerle birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmektedir.
3-Dosyaya sunulan bordrolarda ve ibranamelerde yapılan ödemelerin ne amaçla yapıldığı anlaşılamamıştır gerekçesiyle hiç dikkate alınmaması, davalının mükerrer ödeme yapmasına sebebiyet verilmiştir. Yapılacak iş, taraflardan bu ödemelerin ne için yapıldığı açıklattırılmak ve ilgili alacaklardan mahsubu ile sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 08.05.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.