Emsal Karar
"davalı yanca bilirkişi raporuna karşı itiraz edilmeyip, herhangi bir beyanda bulunulmadığından, bilirkişi raporunda ücret hususundaki değerlendirme, davacı için usuli kazanılmış hak teşkil etmiştir."
"Bu emsal karar, yargılama sürecinde dosyaya sunulan bilirkişi raporlarına karşı itiraz hakkının kullanılmamasının doğuracağı hukuki sonuçları ortaya koymaktadır. Taraflardan birinin rapora karşı sessiz kalması ve herhangi bir itiraz beyanında bulunmaması durumunda, raporda yer alan tespitlerin karşı taraf lehine hukuken dokunulmaz bir hak yaratacağı vurgulanmıştır. Bu kural, dosyaya sunulan raporun kendi iddialarını doğruladığını gören işçi veya işverenin elini güçlendirirken, itiraz hakkını zamanında kullanmayan tarafın yargılamanın ilerleyen aşamalarında bu tespitlerin aksini savunmasının önüne geçerek hukuki güvenliği temin etmektedir."
Av. Hanifi Bayrı
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/9206 E. 2024/10852 K.
MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/355 E., 2024/997 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Bursa 13. İş Mahkemesi
SAYISI: 2020/472 E., 2022/343 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararına davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurum tarafından, 21.12.2018 tarih ve 2018/YÜ/64 sayılı denetim raporuna istinaden,...'nın sigorta primine esas kazancının eksik bildirildiğinin tespit edildiği gerekçesiyle davacıdan 2017/10-12, 2018/1-10 dönemleri için ek aylık prim hizmet belgeleri düzenlemesi gerektiğinin bildirildiğini, Kurum işleminin yerinde olmadığını ileri sürerek aksi yöndeki 14.01.2019 tarih ve 661565 sayılı Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiğini, davacının davasının süresinde olmayıp reddi gerekeceğini, davacı tarafın 21.12.2018 tarihli 2018/YÜ/64 sayılı denetim raporunun gerçeği yansıtmadığını,...'nın davacı şirkete husumet güttüğünü ve bu nedenle elden para aldığını beyan ettiğini iddia ettiğini, ancak aralarında husumet bulunmadan denetimin gerçekleştiğini,...'nın Kurum denetmenlerine doğruları söylediği için kendisine mobbing uygulanması sonucu işçilik alacaklarını alabilmek için arabuluculuk Kurumuna müracaat ettiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; "..davanın kabulü ile davalı Kurum tarafından 21.12.2018 tarih ve 2018/YÜ-064 sayılı denetmen raporuna istinaden davacı iş yerinde çalışan davalı...'nın sigorta primine esas kazancın eksik bildirildiğinden bahisle 2017/10-2018/10 tarihleri arası dönemlere ait ek aylık prim ve hizmet belgelerinin 1 aylık süre içerisinde düzenlenerek gönderilmesine ilişkin 14.01.2019 tarih ve 661565 sayılı Kurum işleminin iptaline.." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "....somut olayda; davacı işverenin 08.02.2019 tarihinde ve süresi içinde yaptığı itirazının davalı Kurumca değerlendirilmemiş olması karşısında davanın yasal süresi içerisinde açıldığının kabulünün gerekmesi, davalı...'nın banka hesap ekstresi, tanık beyanları, davacı şirket tarafından, davalı...'ya, Kuruma bildirilen prime esas kazançlarından daha fazla ücret ödemesi yapıldığının davalı Kurum tarafından somut olarak ortaya konulamaması karşısında Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun esastan reddine..." karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın süresi içinde açılmadığını, Mahkemenin, davacının başvurusuna cevap verilmediği değerlendirmesinin yerinde olmadığını, hatalı bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, yazılı delil başlangıcı sayılabilecek evrakın bulunmadığı gerekçesine de katılmadıklarını, Kurum denetmenin işyerinde tuttuğu ve işveren vekilince imzalanan işyeri durum tespit tutanağının başlı başına yazılı delil ya da yazılı delil başlangıcı olduğunu, her ay için ayrı ayrı davacıdan talep edilen prim tutarlarının senetle ispat sınırının altında olduğunu, Kurumun, davacıdan matrah değil prim talebinde bulunduğunu, dosya kapsamında dinlenen tanıkların iş yerinde elden ücret ödendiğine yönelik beyanda bulunduklarını, Kurum işleminin yerinde olduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı Kurum tarafından denetmen raporuna istinaden davacı şirketten ek aylık prim ve hizmet belgesi istenilmesine ve 2017/10-2018/10 dönemleri arası ek aylık prim ve hizmet belgelerinin 1 aylık süre içerisinde düzenlenerek gönderilmesine ilişkin 14.01.2019 tarih ve 661565 sayılı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
1-Somut olayda, davalı Kurum tarafından düzenlenen 21.12.2018 tarihli denetmen raporunda, davalı iş yerinde çalışanların, aylık ücretlerine ilişkin beyanları ve imzalarının bulunduğu 04.09.2018 tarihli tutanağın yer aldığı, işbu tutanakta davalı sigortalı çalışan...'nın aylık net 5.000,00 TL ücret aldığı belirtilmiş olup imzasının bulunduğu, aynı tutanakta davacı işveren vekili sıfatı ile......... tarafından ihtirazı kayıt konulmadan imzalandığı, davalı... tarafından Bursa 11. iş Mahkemesi 202/605 E sayılı dosyasında açılan işçilik alacağı davasında "...tanık beyanları, emsal ücret yazısı, davacının yaptığı iş dikkate alındığında, davacının iddia ettiği gibi AGİ dahil net 5.000,00 TL ücretle çalıştığı değerlendirilmiştir. Diğer taraftan, davalı yanca bilirkişi raporuna karşı itiraz edilmeyip, herhangi bir beyanda bulunulmadığından, bilirkişi raporunda ücret hususundaki değerlendirme, davacı için usuli kazanılmış hak teşkil etmiştir. Açıklanan nedenlerle raporda belirtildiği üzere,davacının en son günlük 200,58TL brüt ücretle çalıştığı.." gerekçesi ile davalı...'nın ücretine ilişkin iş bu karar da davacı işveren tarafından istinaf kanun yolu açık olmasına rağmen taraflarca istinaf edilmeden kesinleşmiş olmasının da güçlü delil olması karşısında davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
2-Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
3-O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.