Emsal Karar

MAHKEMESİ: İŞ MAHKEMESİ

DAVA: Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılardan... Kimya San. ve Tic. A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; iş sözleşmesinin 19.09.2003 tarihinden itibaren davalı... &... Kimya San. Tic. A.Ş. işyerinde, kayden... Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin taşeron işçisi Forklift Operatörü olarak çalışmakta iken, 28.11.2014 tarihinde sona erdirildiğini, davalı işverenliğin, davacı işçinin iş sözleşmesini sona erdirmeden önce; davacı işçinin talebi olmaksızın ilk olarak 21.11.2014-26.11.2014 tarihleri arasında izne çıkardığını, izin bitiminde iş başı yapmak için işyerine gelen işçiye yeniden talep olmaksızın 27.11.2014-28.11.2014 tarihleri arasında mazeret izni verdiğini, 1 Aralık 2014 günü kart basıp, iş başı yapan davacının; izinli olduğu 28.11.2014 tarihinde, kıdem ve ihbar tazminatlarının hesabına yatırılacağını ve bu şekilde iş sözleşmesinin sona erdirildiğini öğrendiğini, 11 yıllık kıdeme sahip davacının 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği yasasına aykırılık teşkil edecek davranışı bulunmuyor iken; katılma belgesini imzalamadığından bahisle iş sözleşmesinin davalı işverenlikçe, savunması alınmaksızın sona erdirilmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılması olduğunu bu nedenlerle feshin haksız ve hakkaniyete aykırı olduğunu iddia ederek haksız feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine yasadan doğan hakların ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı vekili, davacının, iş güvenliği ile ilgili tutanak ve evrakı tüm üstelemelere karşın asla imzalamadığını, onun dışında herkesin bu imzayı attığını, iş güvenliği mevzuatına uygun davranmanın hem işçi ve hem de işveren için olmazsa olmaz bir yükümlülük olduğunu, buna karşın, davacının, işi ile ilgili işvereni, arkadaşları arasında sürekli suçlar tavrını sürdürerek burada da işverenin maksatlı olduğu söylemi ile gerekli tutanakları imzadan kaçındığını, iş akdinin öteden beri sürdürdüğü işvereni suçlayıcı tavır ve davranışlarına ek olarak bu denli önemli bir imzayı atmaktan kaçınması sonucu mecburen feshedildiğini, feshin geçerli sebebe dayandığını, yazılı ve fesih nedenini açık seçik beyan ettiğini, bu bakımdan açılan davanın tamamen haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının, şirketleri mensubu olduğunu, diğer davalı da ki işine iadesinin istenemeyeceğini savunarak davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin 18. Maddeye göre '' işçinin davranışlarından kaynaklanan '' nedenle feshedildiği, feshin 27/11/2014 tarihinde yapıldığı, davacının kendisine mobbing uygulandığı yönündeki beyanı üzerine bu beyanın fesih sebebi yapıldığı, müstakil olarak böyle bir beyanın fesih sebebi yapılamayacağı düşünülerek feshin geçerli olmadığı, mobing yapıldığı yönündeki iddia yada şikayetin şirket çalışanlarının suçlamak yada zan altında bırakmak olmadığı, bu nedenlerle davalı tarafça, feshin haklı ya da geçerli nedene dayandığı ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı Diversey Kimya şirketi vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Somut uyuşmazlıkda, 25.6.2014 tarihli savunma talep yazısında davacının 25/06/2014 tarihinde Veribase sistemine girdiği plan gereğince Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde olması gereken saatte hastanede olmadığı ve çalışması gereken üniteye gitmediği, bu hususlarda Bölge Müdürü'nü önceden bilgilendirmediği, Bölge Müdürü'nün kendisini araması üzerine önce telefonuna cevap vermeyip daha sonra ona telefon ederek kişisel bir işi için bankada olduğu ve 15/20 dakika içerisinde hastanede olacağını, söylemesine rağmen belirtilen sürede hastanede olmadığı, yaklaşık 1 saat sonra Bölge Müdürünü tekrar arayarak işinin uzadığını belirttiği, ve nihayetinde hastaneye 11:05 te geldiğinin tespit edilmesi üzerine savunması talep edilmiş olup, dosyada bulunan davacı tarafından yazılmış tarihsiz savunma yazısında davacının geciktiği iddia olunan günle ilgili olayları anlattığı, müdürüne telefonla haber verdiğini müdürün kendisini beklediğini görüştüklerinde durumu sözlü olarak da aktardığını aynı gün öğleden sonra savunmasının istendiğini sözlü olarak anlattığı durum için tekrar kendisinden savunma istendiğinden kendisine mobbing uygulandığını düşündüğünün yazıldığı görülmüştür.

10.07.2014 tarihli davacının tebliğden imtina ettiğinin yazıldığı uyarı yazısında davacı, 25/06/2014 tarihinde Veribase sistemine girdiği plan gereğince... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde olması gereken saatte hastanede olmadığı ve çalışması gereken üniteye gitmediği, bu hususlarda Bölge Müdürü'nü önceden bilgilendirmediği, Bölge Müdürü'nün kendisini araması üzerine önce telefonuna cevap vermeyip daha sonra ona telefon ederek kişisel bir işi için bankada olduğu ve 15-20 dakika içerisinde hastanede olacağını, söylemesine rağmen belirtilen sürede hastanede olmadığı, 1 saat sonra arayarak işinin uzadığını söylediği yaklaşık 11.05 te Bölge Müdür’ünü tekrar arayarak işinin uzadığını belirttiği, yazılı izin alması gerektiği belirtilerek uyarılmıştır.

Davalı tarafından dosyaya sunulan, davacı tarafından yollanan 23.07.2014 tarihli mail çıktısında davacının kendisine uyarı yazısının işyerine gelebileceğini söylediği halde hastanede herkesin içinde verildiğini, kendisine mobbing uygulandığını, daha önce olduğu gibi raporunu kargoyla göndermek istediğini bunun kabul edilmeyip evine kadar gelinip elden alındığını, o günkü görüşmeleri videoya çektiğini, ileride yaşanacak problemlerde delil olarak kullanabileceğini belirttiği görülmüştür.

17.10.2014 tarihli davacıya aynı gün tebliğ edilen savunma talep yazısında 23.07.2014 tarihinde verilmek istenen ihtar yazısını tebliğden imtina ettiği, sonrasında gönderdiği 23.07.2014 tarihli mailde uyarı yazısının verilmesi için yapılan toplantıyı kamera kaydına aldığı ve bölge müdürünün kendisine mobbing uyguladığı iddiasında bulunduğu, izinsiz kamera kaydına almasının özen ve sadakat yükümlülüğünün ihlali olduğu, mobbing iddialarının da şirketçe ciddi biçimde araştırıldığı ancak asılsız olduğunun anlaşıldığı belirtilerek savunması istenmiştir.

Davacının 20.10.2014 tarihli savunmasında 25.06.2014 tarihli savunma istemi yazısına cevap olarak 27.06.2014 tarihinde yazılı olarak savunmasını verdiğini, bu savunmasında tüm gerçekleri yazılı kayıtlarıyla anlattığını, iddia edilen şekilde hiçbir beyanda bulunmadığını, bu nedenle ilgili yazıda yöneltilen iddiaları kesin olarak kabul etmediğini, savunmasını vermesinden yaklaşık 4 ay sonra aynı konuya ilişkin olarak savunma yapması için tekrar yazı istendiğini, iş akdinin sonlandırılmasına yönelik eylem olarak değerlendiğini belirtmiştir.

Tüm bu süreç sonrasında davacının iş akdi 26/11/2014 tarihinde bankadaki işleri nedeniyle bölge müdürüyle görüşmesine geç gelmesinden uyarı yazısı ve alınan 2 savunmasından sonra bölge müdürüyle yaptığı görüşmeyi habersiz olarak kayda alması, kayda aldığını şirkete attığı maille bildirmesi ve mobbing olduğu iddiasıyla şikayetçi olması nedeniyle araştırma yapıldığını şikayetinin asılsız olması, şikayet ettiği kişiyi zan altında bırakması, şirketi boşuna meşgul etmesi, iş barışını bozması güven ilişkisini zedelediği belirtilerek raporunun bittiği 27/11/2014 tarihinde geçerli nedenle feshedilmiştir.

Somut uyuşmazlıkda davacının davalı işveren aleyhine tutum ve davranışlarda bulunduğu ve müdürüne haber vermeden çalışma saatleri içerisinde özel işlerini halletmek için bankada bulunduğu, bu hususu kendisinin de savunmasında doğruladığı, ayrıca bölge müdürüyle yaptığı görüşmeyi gizlice kayıt altına aldığını dosyaya sunulan mail çıktısında açıkça kabul ettiği, kendisine mobbing uygulandığını iddia ettiği anlaşılmaktadır.

Tüm bu deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacının bu davranışlarının haklı feshe neden olacak nitelikte olmamakla birlikte iş ilişkisinin sürdürülmesinin davalı işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyecek hale gelmesine neden olduğu, feshin geçerli nedenlere dayandığı anlaşıldığından davanın reddi yerine yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE,

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalıların yaptığı 518.00 TL. yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.980,00 TL. ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalı Diversey Kimya şirketine iadesine,

Kesin olarak 24.04.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.